Inspectieresultaten dierenwelzijn varkens 2025

In het kort

In 2025 voerden we 269 inspecties uit die gericht waren op het welzijn van varkens. Het ging om 170 inspecties bij varkenshouderijbedrijven: 138 reguliere inspecties en 32 inspecties naar aanleiding van een melding. Ook voerden we 95 herinspecties uit bij varkenshouderijbedrijven en waren er 4 inspecties bij hobbyhouders.

Tabel 1 Aantal inspecties in 2025

Inspecties welzijn varkens	Akkoord	Niet akkoord	Totaal
Inspecties	56	82	138
Inspecties meldingen	13	19	32
Hobbymatig	4	0	4
Herinspecties	67	28	95
Totaal	140	129	269

Bij 69 van de 170 inspecties bij varkenshouderijbedrijven was het resultaat akkoord. Op deze locaties werden de welzijnsregels voor varkens goed nageleefd. Op de overige 101 locaties werden een of meer welzijnsregels overtreden.

Inspectieresultaten

Varkenshouders moeten zich houden aan de algemene welzijnsregels voor varkens, zoals de regels voor hokverrijking en de voorschriften dat de varkens altijd toegang hebben tot voldoende water, er juiste zorg is voor zieke of gewonde dieren en er voldoende licht (40 lux) is in de stallen. Ook gelden er regels voor nood- en alarmsystemen. Deze systemen waarborgen de gezondheid en het welzijn van de varkens als de kunstmatige ventilatie in de stal uitvalt.

Daarnaast zijn er specifieke regels voor de verschillende categorieën varkens die op het bedrijf aanwezig zijn. Er zijn bijvoorbeeld regels voor het nestmateriaal voor gelten en zeugen in kraamhokken en voor de huisvesting van beren. Verder verschilt per diercategorie hoe groot de beschikbare vloeroppervlakte moet zijn, hoe groot een dicht deel in de vloer moet zijn en wat de minimale balkbreedte en maximale spleetbreedte van de roostervloer moet zijn.

Kijk voor meer informatie over deze regels op de pagina Welzijn varkens.

Inspecties in 2025

In 2025 voerden we 269 inspecties uit van de welzijnsregels voor varkens.

• 138 inspecties voerden we uit binnen een project. Er vonden 15 inspecties plaats ter afronding van een project waarbij we een voorspelmodel ontwikkelden. Het ging om de doorontwikkeling van het risicomodel dat we in 2023 opleverden. Dit model helpt om bedrijven te vinden waar er meer kans is dat de regels niet nageleefd worden. Daarnaast werden 123 inspecties uitgevoerd op locaties die minimaal 10 jaar niet gecontroleerd waren voor de welzijnsregels voor varkens. De inspecties en de analyse van deze projecten worden in 2026 afgerond.
• 36 inspecties waren naar aanleiding van een melding dat het welzijn van de varkens niet in orde zou zijn. Het ging om 32 inspecties bij varkenshouderijen en 4 inspecties bij hobbyhouders.
• 95 herinspecties vonden plaats bij bedrijven waar eerder een overtreding was vastgesteld.

Overtredingen

In tabel 1 staat een overzicht van de meest voorkomende overtredingen bij varkenshouderijbedrijven. Het gaat om overtredingen die 5 of meer keer voorkwamen.

Tabel 2 Meest voorkomende overtredingen van de welzijnsvoorschriften

Welzijnsvoorschrift	Totaal
Hokverrijking	61
Aanwezigheid alarmplan	12
Verlichting 40 lux op dierhoogte 8 uur per dag	12
Nestmateriaal in kraamstal	10
Permanent beschikking over voldoende vers water, varkens ouder dan 2 weken	10
0,80 m2 vloer per gebruiksvarken van 86 tot 110 kg	10
Strooisel dichte vloer beer	10
Ontwerp/onderhoud behuizing zodanig dat dieren geen letsel/pijn wordt veroorzaakt	9
Schone/comfortabele ruimte, tegelijk kunnen liggen, ongehinderd opstaan en andere varkens zien	8
Noodsysteem voorschriften	7
Alarmsysteem voorschriften	7
Maandelijks testen alarmsysteem, registreren en bewaren	7
Afzonderen ziek/gewond dier in passend onderkomen voorzien van droog strooisel	6
Dier heeft toereikende behuizing onder voldoende hygiënische omstandigheden	6
Houden gelten en zeugen in afzonderlijke stabiele groepen	6
Dicht vloeroppervlak groepshuisvesting zeugen > 1,3 m2/dier	5

Aandachtspunten

De meestvoorkomende overtreding bij de 170 inspecties bij varkenshouderijbedrijven had betrekking op hokverrijking. Bij 61 bedrijven voldeed het hokverrijkingsmateriaal niet aan de voorschriften. Het verstrekken van losse materialen blijft een aandachtspunt voor de varkenssector. Ook bij zeugen in de kraamstal ontbrak 10 maal het nestmateriaal en bij de huisvesting van beren ontbrak 10 maal het strooisel op de dichte vloer.

Eerste inspectie niet akkoord bij 101 van de 170 bedrijven

Bij 101 van de 170 bedrijven was de eerste inspectie niet akkoord. Bij 51 van de 170 bedrijven werd 1 overtreding vastgesteld. Het ging om verschillende overtredingen, dit waren de meest voorkomende:

• 22 maal was de hokverrijking onvoldoende
• 5 maal was het alarmplan onvolledig
• 5 maal was er onvoldoende vloeroppervlakte voor de vleesvarkens (0,80 m2 vloer per gebruiksvarken van 86 tot 110 kg)

Bij de andere 19 bedrijven met 1 overtreding werden andere overtredingen vastgesteld. Bij de overige 50 bedrijven waar de inspectie niet akkoord was, stelden we meerdere overtredingen vast:

• Bij 13 van de 170 bedrijven werden 2 overtredingen vastgesteld.
• Bij 14 van de 170 bedrijven werden 3 overtredingen vastgesteld.
• Bij 12 van de 170 bedrijven werden 4 overtredingen vastgesteld.
• Bij 11 bedrijven werden 5 of meer overtredingen vastgesteld.

Hoe hebben wij gehandhaafd?

Bij 101 van de 170 gecontroleerde bedrijven werden de regels niet goed nageleefd. In tabel 3 staat een overzicht van de interventies die wij hebben toegepast.

Tabel 3 Interventies op 101 bedrijven

Interventie	Totaal
Mededeling ter plaatse	3
Mededeling ter plaatse, Officiële waarschuwing, Rapport van Bevindingen	1
Officiële waarschuwing	49
Officiële waarschuwing, Rapport van Bevindingen	20
Rapport van Bevindingen	28
Totaal	101

In tabel 3 staat welke interventies zijn toegepast op de bedrijven met overtredingen. Bij sommige bedrijven zijn meerdere typen interventies toegepast. Er zijn bijvoorbeeld 20 bedrijven die een officiële waarschuwing én een rapport van bevindingen hebben gekregen. Op een bedrijf met meerdere overtredingen kan namelijk de ene overtreding anders worden afgedaan dan de andere, bijvoorbeeld als de ernst en de omvang van de overtredingen van elkaar verschillen.

Herinspecties

Er werden 95 bedrijven aangemerkt voor herinspectie. Van deze herinspecties werden er 9 op afstand uitgevoerd. Hierbij zendt de varkenshouder bewijsstukken digitaal toe aan de inspecteur. De inspecteur past deze vorm van herinspectie alleen toe als de situatie op het bedrijf en het onderwerp van de herinspectie zich hiervoor lenen. De 9 herinspecties op afstand waren akkoord. Bij 86 herinspecties werd een fysieke inspectie uitgevoerd.

In totaal waren er 67 herinspecties akkoord, dit is inclusief 4 inspecties waarbij op de locaties geen dieren meer werden aangetroffen.

Er waren 28 herinspecties niet akkoord, het ging hierbij in totaal om 11 verschillende locaties. Op deze locaties zijn dus bij een of meerdere herinspecties nogmaals overtredingen aangetroffen. Op 2 locaties is bij de laatste herinspectie vastgesteld dat er geen dieren meer aanwezig waren. Op 2 bedrijven zijn inmiddels alle overtredingen wel hersteld nadat bij een eerdere herinspectie was vastgesteld dat de overtreding nog niet was opgeheven.

Er zijn 7 bedrijven die opnieuw geïnspecteerd zullen worden omdat de herinspectie wederom niet akkoord was. Een van deze bedrijven is onder verscherpt toezicht geplaatst.

Vervolgaanpak

De inspectieresultaten laten zien voor welke welzijnsnormen meer aandacht nodig is. Deze resultaten gebruiken we om in de toekomst gerichter toezicht te houden. Ook brengen we de resultaten onder de aandacht bij varkenshouderijen en de sectorvertegenwoordiging.

In januari 2026 is de aangepaste Brochure Hokverrijking en nestbouwmateriaal voor varkens (WUR, 2025) gepubliceerd. De bijbehorende Hokverrijkingskaart is per post verzonden aan alle varkenshouders in Nederland. In 2026 voert de NVWA inspecties uit om na te gaan of varkenshouders voldoen aan de welzijnsregels voor varkens. Hokverrijking en nestbouwmateriaal blijven hierbij belangrijke speerpunten. Ook is nog steeds aandacht nodig voor het alarmplan en het alarmsysteem.