In 2025 heeft de NVWA een naleefmeting uitgevoerd bij kalkoenbedrijven in Nederland. Hiermee hebben we onderzocht of de wettelijke regels voor dierenwelzijn binnen deze sector goed werden nageleefd.

In het kort: beeld van sector

De inspecties voor deze naleefmeting vonden willekeurig en op basis van een steekproef plaats bij bedrijven waar kalkoenen worden gehouden. Van de 22 fysiek geïnspecteerde kalkoenbedrijven voldeed 55% aan de wet- en regelgeving voor dierenwelzijn.

Inspectieresultaten

Wij selecteerden 28 bedrijven waar kalkoenen worden gehouden. Tijdens de naleefmeting bleek dat 4 van deze bedrijven niet meer actief zijn. Bij 2 bedrijven is ervoor gekozen geen inspectie uit te voeren, omdat er tijdens de looptijd van de naleefmeting geen kalkoenen aanwezig waren.

Bij de 22 resterende bedrijven is een fysieke inspectie uitgevoerd. 12 bedrijven voldeden aan de relevante wet- en regelgeving. Bij 10 bedrijven was sprake van overtredingen. Dit betekent dat 55% van de fysieke inspecties akkoord was.

Overtredingen

Tijdens de inspecties zijn verschillende overtredingen vastgesteld. Overtredingen kunnen als licht, middelzwaar of zwaar worden beoordeeld door de inspecteur. Deze categorieën zijn gebaseerd op ons interventiebeleid.

Er zijn 8 middelzware overtredingen gevonden. Dit zijn overtredingen met een risico op aantasting van het dierenwelzijn. Deze overtredingen zijn beperkt in ernst en/of incidenteel van aard.

  • Bij 7 inspecties bleek dat het alarmplan niet volledig was. Per 1 juli 2023 is een alarmsysteem en het hebben van een alarmplan verplicht in stallen waarbij de gezondheid en het welzijn van het dier afhankelijk zijn van kunstmatige ventilatie.
  • Bij 1 inspectie waren de ammoniak (gas)concentraties in de stal schadelijk voor de dieren.

Er zijn 3 zware overtredingen vastgesteld. Dit zijn overtredingen met een risico op ernstige aantasting van het dierenwelzijn. Deze overtredingen zijn zwaarder en/of meer structureel van aard.

  • Bij 1 inspectie was er ook sprake van schadelijke ammoniak (gas)concentraties in de stal. Vanwege de hoogte van de concentraties is dit als een zware overtreding beoordeeld.
  • Bij 2 inspecties voldeed het alarmsysteem niet aan de eis dat het minimaal 2 parallelle verbindingen moet bevatten.

Bij 1 bedrijf zijn meerdere overtredingen vastgesteld tijdens 1 inspectie.

Hoe hebben wij gehandhaafd?

Wij hebben de volgende interventies toegepast:

  • 8 officiële waarschuwingen
  • 2 rapporten van bevindingen

Er kunnen meerdere overtredingen verwerkt worden in 1 interventie. Verder kan er worden afgeweken van het interventiebeleid en lichter of zwaarder worden opgetreden in specifieke omstandigheden.

Herinspecties

Er worden herinspecties uitgevoerd op locaties waar bij een eerdere inspectie 1 of meerdere afwijkingen van de geldende wet- en regelgeving zijn vastgesteld. De bedrijven moeten ervoor zorgen dat ze alsnog voldoen aan de wettelijke eisen.

Vervolgaanpak

De naleefmeting laat zien dat bijna de helft van de geïnspecteerde bedrijven niet volledig voldoet aan de wettelijke eisen. Structurele aandacht voor bepaalde risico’s is noodzakelijk. Tijdens deze naleefmeting bleek dat er in deze sector voornamelijk risico’s zijn bij de onderwerpen alarmplan, alarmsysteem en ammoniak concentraties in de stal. Wij gebruiken deze inzichten om het toezicht beter af te stemmen op de risico's.