Het westnijlvirus is een virusziekte die voorkomt bij vogels en wordt overgebracht door steekmuggen. Muggen kunnen het virus ook doorgeven aan andere dieren en mensen. Vooral paarden en mensen zijn gevoelig voor een infectie met het westnijlvirus. Zij kunnen er ziek van worden.
Wat is het westnijlvirus?
Het westnijlvirus komt voor bij vogels. De meeste vogels worden hier niet ziek van. Maar bepaalde vogelsoorten zijn er gevoelig voor. Zij kunnen wel ziek worden en eraan doodgaan. Dit geldt bijvoorbeeld voor zangvogels, kraaiachtigen en roofvogels.
Muggen kunnen het virus overdragen op andere vogels, maar ook op andere dieren, zoals paarden, schapen, honden en katten. Ook mensen kunnen het westnijlvirus via muggen krijgen. Het gaat dus om een zoönose: het virus kan overgaan van dier op mens.
Vooral paarden en mensen zijn gevoelig voor een infectie met het westnijlvirus. Zij kunnen er ziek van worden. Het risico dat uw paard of uzelf besmet raakt is momenteel heel klein in Nederland, want het virus komt hier nauwelijks voor.
Hoe wordt het westnijlvirus overgedragen?
De gewone huissteekmug (Culex pipiens) verspreidt het virus. Deze muggensoort steekt vogels en zoogdieren, waaronder mensen. De virusoverdracht gebeurt als de mug eerst een vogel steekt die het virus bij zich draagt, en daarna een ander dier of een mens steekt.
Muggen kunnen het virus niet verder verspreiden vanuit paarden of mensen. Daarvoor is de hoeveelheid virus in het bloed van mensen en paarden te laag.
Paarden en mensen kunnen het virus in principe niet aan elkaar doorgeven. In uitzonderlijke situaties is besmetting wel mogelijk, bijvoorbeeld via een bloedtransfusie of orgaantransplantatie. En via niet goed schoongemaakte chirurgische instrumenten of hergebruik van injectienaalden.
Waar komt het westnijlvirus voor?
Het westnijlvirus kwam eerst alleen voor in Afrika, maar heeft zich over de wereld verspreid. Nu komt het op veel plekken op de wereld voor, ook in Europa. Bijvoorbeeld in Frankrijk, Italië, Spanje en Portugal. Ook in Duitsland is er sinds 2019 ieder jaar een uitbraak.
Actuele informatie over de verspreiding in Europa vindt u op de website van het European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC). Op de website staan onder meer kaarten die de verspreiding laten zien.
Kan ik mijn paard meenemen naar land waar het westnijlvirus voorkomt?
Ja, u kunt uw paard meenemen naar een land waar het westnijlvirus voorkomt. Eventueel kunt u uw paard laten vaccineren tegen het virus. Overleg met uw dierenarts of dit nodig is. Meer informatie over de vaccins tegen het westnijlvirus vindt u op de website van de Gezondheidsdienst voor Dieren (Royal GD).
Informatie over het reizen met paarden vindt u ook op onze pagina Met uw paard naar het buitenland.
Kan ik paarden importeren uit een land waar het westnijlvirus voorkomt?
Ja, u mag paarden importeren uit een land waar het westnijlvirus voorkomt. Wel gelden er voorwaarden. Kijk voor meer informatie op onze pagina over de import en export van paarden en op de website van RVO.
Het westnijlvirus in Nederland
In 2020 is het westnijlvirus voor het eerst aangetoond in Nederland. Het virus is sindsdien vastgesteld bij muggen, enkele wilde vogels en paarden en een klein aantal mensen.
Tot nu toe levert het virus dus weinig problemen op in Nederland. Maar dit kan veranderen. Daarom houdt de NVWA in de gaten of het virus zich verder verspreidt. Dit doen we door op verschillende locaties in Nederland te onderzoeken of muggen het virus bij zich dragen. Hiervoor gebruiken we speciale muggenvallen. Ook onderzoeken we meldingen over paarden en soms ook vogels die misschien besmet zijn.
Bij het onderzoek naar de verspreiding werken we samen met Wageningen Bioveterinary Research (WBVR), de Gezondheidsdienst voor Dieren (Royal GD) en het RIVM. Het WBVR onderzoekt bijvoorbeeld dode vogels en het RIVM onderzoekt muggen op de aanwezigheid van het westnijlvirus.