Voor het doen van onderzoek aan materiaal of producten van dierlijke oorsprong is toestemming nodig van de overheid. Daarnaast moet uw instelling of bedrijf hiervoor geregistreerd staan bij de NVWA. We leggen u uit voor welk onderzoek u toestemming en/of registratie moet aanvragen en in welke gevallen u dit niet hoeft te regelen. Ook beantwoorden we alvast een aantal vragen die u misschien heeft.
Toestemming, registratie of beide?
Doet u onderzoek aan materialen of producten die geheel of gedeeltelijk van dierlijke oorsprong zijn? Dan moet daarvoor toestemming hebben en geregistreerd zijn.
- Voor sommige typen onderzoek heeft de Minister van LVVN een algemene toestemming gegeven. Die is opgenomen in de regelgeving. Valt uw onderzoek onder zo’n algemene toestemming? Dan moet u uw instelling of bedrijf nog wel registreren bij de NVWA.
- Valt uw onderzoek niet onder een algemene toestemming? Dan moet u die aanvragen bij de NVWA. Als wij toestemming verlenen, dan registreren wij u gelijktijdig. U hoeft registratie dan niet afzonderlijk aan te vragen.
- Er zijn ook uitzonderingen. Doet u onderzoek in een bedrijfsgebonden laboratorium of een dierenartsenpraktijk? Dan is het aanvragen van toestemming en/of registratie niet altijd nodig.
Voor welk type onderzoek moet ik toestemming en/of registratie aanvragen?
Met monitorend of partijgebonden onderzoek van productmonsters bedoelen we het uitvoeren van microbiologisch, chemisch of ander onderzoek om:
- te toetsen of een product voldoet aan wettelijke normen, bovenwettelijke normen of aan de kwaliteitsvoorschriften van het producerende bedrijf.
Zo’n product zal meestal een levensmiddel, diervoeder of organische meststof zijn. Bovenwettelijke normen komen bijvoorbeeld uit kwaliteitsschema’s of uit eisen van landen buiten de EU waarnaartoe het product geëxporteerd wordt. - informatie te geven over bepaalde eigenschappen van het materiaal om aan wettelijke of bovenwettelijke verplichtingen te kunnen voldoen.
Denk bijvoorbeeld aan informatie over de samenstelling voor vermeldingen op een etiket. Of aan informatie over gehaltes aan bepaalde mineralen voor het bijhouden van een mineralenboekhouding. - een basis te vormen voor een besluit over een partij of het proces waarmee die is geproduceerd.
Denk bijvoorbeeld aan bacteriologisch en antibioticaonderzoek (BO/AB) in het kader van de vleeskeuring.
Algemene toestemming, wel registratie aanvragen
Voor monitorend of partijgebonden onderzoek van productmonsters heeft de Minister van LVVN een algemene toestemming gegeven. Daarom kunt u volstaan met het aanvragen van registratie bij de NVWA.
Uitzondering voor bedrijfsgebonden laboratorium
- Is het laboratorium waarin u productmonsters onderzoekt onderdeel van en gevestigd binnen een erkend of geregistreerd levensmiddelen-, diervoeder- of meststoffenbedrijf? En worden daar uitsluitend producten onderzocht die gemaakt zijn op diezelfde locatie? Dan is registratie niet nodig. Zorg wel dat de afvoer van ongebruikt monstermateriaal, gebruikt monstermateriaal en afval uit het laboratorium aan de wettelijke voorschriften voldoet.
- Als een bedrijfslab ook producten van andere vestigingen of bedrijven onderzoekt is registratie wel nodig.
Onder diagnostisch onderzoek verstaan we sectie op dode dieren of op delen van dode dieren. Ook valt laboratoriumonderzoek op bloed of weefsel dat is afgenomen van levende of dode dieren hieronder, als dit gebeurt:
- naar aanleiding van symptomen op een bepaald moment, om te helpen de onderliggende aandoening vast te stellen, of
- bij wijze van screening, om een beslissing te kunnen nemen over het al dan niet instellen van een (preventieve of curatieve) individuele of koppelbehandeling
Toestemming aanvragen, automatische registratie
Voor diagnostisch onderzoek aan dierlijk materiaal moet u bij ons toestemming aanvragen. Gelijktijdig met het verlenen van toestemming registreren wij uw instelling of bedrijf.
Uitzonderingen voor diagnostisch onderzoek door een dierenarts in een praktijkruimte
- Bent u dierenarts en doet u sectie in een ruimte die behoort tot de dierenartsenpraktijk of kliniek waaraan u bent verbonden? Dan kunt u volstaan met het aanvragen van registratie voor de praktijk of kliniek bij de NVWA. Voor dit type onderzoek heeft de Minister van LVVN namelijk al een algemene toestemming gegeven.
- Doet u in de dierenartsenpraktijk of kliniek uitsluitend laboratoriumonderzoek op bloed of weefsel dat is afgenomen van levende of dode dieren van uw eigen cliënten? Dan hoeft u geen toestemming of registratie aan te vragen.
- Doet u ook laboratoriumonderzoek voor andere praktijken? Vraag dan toestemming aan.
Met fundamenteel wetenschappelijk of toegepast onderzoek bedoelen we onder andere:
- wetenschappelijk onderzoek op het gebied van anatomie, fysiologie, ontwikkelingsbiologie, levensmiddelen, diervoeding, ziekteprocessen, milieueffecten of forensische technieken
- onderzoek in het kader van de ontwikkeling van veilige geneesmiddelen, diergeneesmiddelen of medische hulpmiddelen
- onderzoek aan materiaal afkomstig van proefdieren
Toestemming aanvragen, automatische registratie
Als u dierlijk materiaal gebruikt voor fundamenteel wetenschappelijk of toegepast onderzoek moet u toestemming aanvragen bij de NVWA. Gelijktijdig met het afgeven van de toestemming registreren wij uw instelling of bedrijf.
Ontwikkelt uw bedrijf machines of apparatuur om materiaal of producten van dierlijke oorsprong te bewerken, verwerken of behandelen? Bijvoorbeeld voor gebruik in levensmiddelen- of diervoederbedrijven? Dan heeft u misschien materiaal of producten van dierlijke oorsprong nodig om de werking van nieuwe ontwikkelingen te testen.
Toestemming aanvragen, automatische registratie
Als u dierlijk materiaal gebruikt voor het testen van door u ontwikkelde machines of apparaten moet u toestemming aanvragen bij de NVWA. Gelijktijdig met het afgeven van de toestemming registreren wij uw bedrijf.
Ik doe verschillende soorten onderzoek
Doet uw instelling of bedrijf zowel monitorend of partijgebonden onderzoek van productmonsters als diagnostisch, fundamenteel wetenschappelijk of toegepast onderzoek? Dan vraagt u zowel registratie aan als toestemming. U gebruikt daarvoor hetzelfde formulier. U kunt dit dus in 1 keer regelen.
Ik combineer onderzoek met onderwijs
Combineert u onderzoek met het geven van onderwijs, en gebruikt u ook daarbij dierlijk materiaal? Dan moet u ook daarvoor toestemming aanvragen. Dat doet u met hetzelfde formulier. U toestemmingen of registratie voor onderzoek en toestemming voor onderwijs dus in 1 keer regelen.
Hoe lang is mijn toestemming of registratie geldig?
Tot 08-10-2025 verleenden wij toestemming altijd voor maximaal 3 jaar. Sinds 08-10-2025 is dat veranderd.
Toestemming en registratie voor onbepaalde tijd
Wij verlenen u toestemming en/of registreren uw instelling of bedrijf voor onbepaalde tijd als:
- de locatie waarvoor u toestemming aanvraagt een permanent voor onderzoek ingerichte faciliteit is, en
- het uitvoeren van onderzoek aan materiaal of producten van dierlijke oorsprong voor uw instelling of bedrijf een reguliere activiteit is
Blijkt uit meerdere achtereenvolgende inspecties dat u zich niet aan de wettelijke voorschriften voor het gebruik van handelsmonsters of andere voor onderzoek en diagnose bestemde monsters houdt? Dan kunnen wij uw toestemming en/of registratie intrekken. U mag deze activiteit dan niet meer uitvoeren.
Toestemming en registratie voor bepaalde tijd
Is de locatie waarop u onderzoek wilt uitvoeren een tijdelijke locatie? Of gebruikt u eenmalig dierlijk materiaal in een permanent ingerichte onderzoeksfaciliteit? Vermeld dan de periode waarbinnen het onderzoek plaatsvindt in het aanvraagformulier. Uw toestemming (en de daaraan gekoppelde registratie) krijgen dan een einddatum.
Wat zijn de overeenkomsten en verschillen tussen toestemming en registratie?
Tussen de situatie waarin u toestemming krijgt van de NVWA (met automatische registratie) en de situatie waarin u algemene toestemming van de Minister heeft en zich registreert bij de NVWA bestaan overeenkomsten en verschillen. Die gaan over de eisen waaraan u moet voldoen, inspecties op uw bedrijf en de daaraan verbonden kosten.
Eisen waaraan u moet voldoen
Voor de wettelijke voorschriften waaraan u zich moet houden maakt het niet uit of u zelf toestemming moet aanvragen of kunt volstaan met registratie.
Inspecties en kosten
- Toestemming krijgt u pas als een inspecteur van de NVWA tijdens een inspectie heeft vastgesteld dat u aan de regels voldoet. Voor dat bezoek moet u betalen. Voor de automatische registratie betaalt u niets . Periodiek voeren we een controle uit in uw instelling of bedrijf. Voor elke inspectie ontvangt u een rekening. Constateert de inspecteur dat u zich niet aan de regels houdt? Dan kunt u een boete krijgen.
- Als u onder een algemene toestemming valt en kunt volstaan met registratie bij de NVWA controleren we niet van tevoren of u aan de regels voldoet. We brengen u na registratie wel een vast bedrag in rekening. Periodiek voeren we een controle uit in uw instelling of bedrijf. Daar hoeft u niet voor te betalen. Maar constateert de inspecteur dat u zich niet aan de regels houdt? Dan moet u betalen voor het vervolgbezoek waarbij de inspecteur controleert of u de tekortkomingen heeft verholpen. Ook kunt u een boete krijgen.
- De tarieven voor controlebezoeken en registratie zijn in de wet vastgelegd.
Geldt toestemming en registratie ook voor laboratoriumbenodigdheden met dierlijk materiaal?
Toestemming en registratie is alleen nodig als het te onderzoeken monster of materiaal van dierlijke oorsprong is.
Gebruik van laboratoriumbenodigdheden met dierlijk materiaal
Onderzoekt u uitsluitend plantmateriaal of bijvoorbeeld water- of grondmonsters? Dan heeft u geen toestemming nodig, ook niet als de laboratoriumreagentia, kits, in-vitrodiagnostica en andere hulpmiddelen die u gebruikt om niet-dierlijk materiaal te onderzoeken bestanddelen van dierlijke oorsprong bevatten.
Productie van laboratoriumbenodigdheden met dierlijk materiaal
Anders is het als uw instelling of bedrijf zelf op basis van materiaal of producten van dierlijke oorsprong artikelen zoals laboratoriumreagentia, in-vitrodiagnostica of medische hulpmiddelen produceert en die levert aan andere instellingen of bedrijven. Daarvoor is registratie nodig bij de NVWA. U vraagt die aan met een ander formulier dan waarmee u toestemming en registratie voor onderzoek aanvraagt.
Mijn situatie wijzigt, hoe geef ik dat door?
Geldt uw toestemming of registratie voor onbepaalde tijd, maar wijzigen na verloop van tijd de gegevens, omstandigheden of activiteiten van uw instelling of bedrijf? Geef dit dan aan ons door. U bent dat wettelijk verplicht.
Voorbeelden van wijzigingen zijn bedrijfsovername en verhuizing, maar ook beëindiging van de activiteiten waarvoor u toestemming heeft of geregistreerd bent is een wijziging die u moet doorgeven.
Heb ik nog meer erkenningen nodig van de NVWA?
- Doet u onderzoek naar bepaalde dierpathogenen en zoönoseverwekkers? Kijk dan of uw laboratorium daarvoor een erkenning moet aanvragen.
- Fokt of houdt uw instelling, instituut of centrum dieren ten behoeve van fundamenteel wetenschappelijk onderzoek? Dan heeft u een erkenning nodig.