Verkoopt of vervoert u vis, schaal- of weekdieren die in de Europese Unie in de handel worden gebracht? Dan moet elke partij herleidbaar zijn tot de vangst of de productie. Dit heet de traceringsverplichting. Op deze pagina leest u wat een partij is, hoe een partij wordt samengesteld en geïdentificeerd. En ook wie in de keten waarvoor verantwoordelijk is en welke informatie op het etiket of een andere informatiedrager moet staan.
Wat is een partij?
Gevangen of geoogste visserij- en aquacultuurproducten moeten voor het op de markt brengen in partijen worden verdeeld. Een partij bevat alleen:
- visserijproducten van 1 soort, met dezelfde aanbiedingsvorm van het product, afkomstig uit hetzelfde betrokken geografische gebied en van hetzelfde vissersvaartuig of dezelfde groep vissersvaartuigen, of
- aquacultuurproducten van 1 soort, met dezelfde aanbiedingsvorm van het product, afkomstig van dezelfde aquacultuurproductie-eenheid.
De aanbiedingsvorm beschrijft hoe het product op het moment van de eerste verkoop wordt aangeboden. Bijvoorbeeld vers, gekoeld, ingevroren of verwerkt, en al dan niet ontkopt of gefileerd. Producten van dezelfde soort maar met een verschillende aanbiedingsvorm vormen afzonderlijke partijen.
Mag een partij uit meerdere soorten bestaan?
In 2 situaties mag een partij toch uit meerdere soorten bestaan:
- kleine hoeveelheden van minder dan 30 kg in totaal, van verschillende soorten, afkomstig uit hetzelfde geografische gebied en met dezelfde aanbiedingsvorm, per vaartuig en per dag, of
- hoeveelheden visserijproducten van verschillende soorten, bestaande uit exemplaren kleiner dan de toepasselijke minimuminstandhoudingsreferentiegrootte, afkomstig uit hetzelfde geografische gebied en van hetzelfde vaartuig (of dezelfde groep vaartuigen), bestemd voor andere toepassingen dan rechtstreekse menselijke consumptie.
Dit geldt niet voor siervissen, schaal- en schelpdieren, weekdieren of algen voor sierdoeleinden.
Welke gegevens moeten bij een partij worden vastgelegd?
Van elke partij moet u ten minste de volgende gegevens worden vastleggen:
- het identificatienummer van de partij
- voor producten die niet in de EU zijn ingevoerd:
- voor visserijproducten: de unieke identificatienummers van de visreis of de visdag
- voor aquacultuurproducten: de naam en het registratienummer van de producent of de aquacultuurproductie-eenheid
- voor ingevoerde producten:
- voor visserijproducten het IMO-nummer of een ander uniek vaartuigidentificatienummer en, indien van toepassing, het vangstcertificaatnummer
- voor aquacultuurproducten de naam en het registratienummer van de aquacultuurproductie-eenheid
- de FAO-drielettercode van de soort en de wetenschappelijke naam
- het betrokken geografische gebied (zie hieronder)
- voor visserijproducten: de categorie van het vistuig (zie hieronder)
- de datum of datums van de vangst of van de oogst
- de hoeveelheden in kilogram nettogewicht of, het aantal exemplaren
- bij visserijproducten kleiner dan de minimuminstandhoudingsreferentiegrootte: afzonderlijke informatie over de hoeveelheden hiervan
- de informatie die nodig is om aan de geldende gemeenschappelijke handelsnormen te voldoen
Marktdeelnemers in de hele keten moeten deze gegevens bijhouden en ook digitaal beschikbaar stellen aan de marktdeelnemer aan wie zij leveren. Dit kan onder andere via systemen zoals CATCH. Daarnaast moeten zij dit op verzoek leveren aan de bevoegde autoriteiten zoals de NVWA.
Geografisch gebied
Voor op zee gevangen visserijproducten moet het betrokken geografische gebied worden vastgelegd.
Voor de Noordzee, het Engels Kanaal, de Keltische Zee, het Bristolkanaal, de Ierse Zee en de Golf van Biskaje wordt FAO-gebied 27 verder onderverdeeld per deelgebied of ICES-sector. Bijvoorbeeld ICES-sector VIId.
Voor in zoet water gevangen visserijproducten en voor aquacultuurproducten geldt in plaats daarvan het vangst- of productiegebied.
Vistuig
Voor visserijproducten moet bij de partij de categorie vistuig worden vermeld. Dit geldt niet voor aquacultuurproducten.
|
Categorie / bijzonderheden vistuig |
Code | |
|
Zegens | ||
| Strandzegens |
SB | |
| Deense zegens |
SDN | |
| Schotse zegens |
SSC | |
| Spanzegens |
SPR | |
|
Trawlnetten | ||
| Boomkorren |
TBB | |
| Bodemottertrawls |
OTB | |
| Spantrawls |
PTB | |
| Zwevende ottertrawls |
OTM | |
| Pelagische spantrawls |
PTM | |
| Dubbelbordentrawls |
OTT | |
|
Kieuwnetten en soortgelijke netten | ||
| Geankerde kieuwnetten |
GNS | |
| Drijfnetten |
GND | |
| Omringende kieuwnetten |
GNC | |
| Schakels |
GTR | |
| Gecombineerde kieuwnetten en schakels |
GTN | |
|
Ringnetten en kruisnetten | ||
| Ringzegen |
PS | |
| Lampara's |
LA | |
| Vanaf een schip bediende kruisnetten |
LNB | |
| Vanaf de oever bediende kruisnetten |
LNS | |
|
Haken en lijnen | ||
| Handlijnen en hengelsnoeren, met de hand bediend |
LHP | |
| Handlijnen en hengelsnoeren, machinaal |
LHM | |
| Grondbeugen |
LLS | |
| Drijvende beugen |
LLD | |
| Sleeplijnen |
LTL | |
|
Sleepnetten (korren en dreggen) | ||
| Vanaf een schip bediende korren |
DRB | |
| Vanaf een vaartuig bediende handkorren |
DRH | |
| Gemechaniseerde dreggen, waaronder zuigers |
HMD | |
|
Korven en vallen | ||
| Korven, vallen |
FPO | |
Beweeg de tabel horizontaal om meer te zien
Identificatienummer
De wet regelt niet expliciet wie het identificatienummer toekent. De verantwoordelijkheid ligt bij de marktdeelnemer die de partij vormt en op de markt brengt. Deze moet dan ook de gegevens bijhouden en kunnen verstrekken, inclusief het identificatienummer.
Etikettering door de visser bij de eerste aanbieding
Als visser bent u verantwoordelijk voor de etikettering op het moment dat de vangst voor de eerste keer wordt aangeboden voor verkoop. Dus zodra de partij gesorteerd en gewogen klaarstaat. Meestal wordt dit door de visafslag of een andere weeglocatie uitgevoerd.
De partij wordt voorzien van een etiket of een andere informatiedrager, bijvoorbeeld een label of stempel op de viskist. Het is ook mogelijk om te werken met bijvoorbeeld een QR-code. De gegevens die op het etiket of de informatiedrager moeten staan, vindt u hierboven.
Etikettering na de eerste verkoop
Na de eerste verkoop verschuift de etiketteringsverplichting naar de volgende schakel in de keten. Voordat de partij door de koper wordt afgevoerd, moeten de bemiddelaar, de afslag of de eerste koper de verkochte partij voorzien van een etiket of andere informatiedrager.
Levert u als visser de vis niet rechtstreeks van boord aan de koper, maar via een afslag? Dan kan de afslag de service bieden om de partijen voor u te voorzien van de verplichte informatie. Dit neemt niet weg dat u als visser hiervoor verantwoordelijk blijft. U moet op tijd alle informatie aan de afslag leveren. Als bij een controle onjuistheden worden vastgesteld, wordt een eventuele interventie aan u opgelegd.
Vervoer: vaartuigbrief en vervoersdocument
Tijdens het lossen en het vervoeren van vis naar een afslag of een andere plaats van eerste verkoop, gelden vaartuigbriefjes of vervoersdocumenten als traceerbaarheidsdocument.
Heeft u als vervoerder geen (volledig) vervoersdocument van de visser gekregen? Gebruik dan het voorbeeld vervoersdocument vis.
U moet daarnaast vervoers- en aanvoerdocumenten digitaal indienen.
Kan ik partijen splitsen of samenvoegen?
Nadat het op de markt is gebracht mag een partij alleen met een andere partij worden samengevoegd of gesplitst als de nieuw gecreëerde partijen voldoen aan volgende voorwaarden:
- de traceerbaarheidsgegevens zijn verstrekt voor de nieuw gecreëerde partij(en), en
- de marktdeelnemer die verantwoordelijk is voor het op de markt brengen van de nieuw gecreëerde partijen behoudt de gegevens over de samenstelling ervan en kan deze verstrekken, met name welke partij(en) erin zijn opgenomen en welke hoeveelheden uit elke partij afkomstig zijn.
Let op: voor partijen die bestaan uit visserij- of aquacultuurproducten onder GN-codes 1604/1605 (verwerkte producten) en 1212 21 (algen) gelden afzonderlijke traceerbaarheidsvoorschriften. Deze worden nog vastgesteld en zijn van toepassing vanaf 10 januari 2029. Voor verse, gekoelde en ingevroren visserijproducten gelden de hierboven beschreven regels al.
Hoe stel ik partijinformatie digitaal beschikbaar?
De gegevens van een partij moeten worden bijgehouden en digitaal worden verstrekt aan de marktdeelnemer aan wie de producten worden geleverd. Op verzoek moet het ook worden verstrekt aan de bevoegde autoriteiten. Er is nog geen vast format voorgeschreven voor de digitale beschikbaarstelling. Dit kan onder andere via systemen zoals CATCH (TRACES) voor vangstcertificaten en andere ketenregistraties.
Welke eisen gelden voor de markering van een partij?
Partijen die (waarschijnlijk) op de markt zullen worden aangeboden moeten worden gemarkeerd zodat elke partij traceerbaar is. Op dit moment gelden nog geen specifieke wettelijke eisen aan de fysieke markeringsmethode.
De Europese Commissie moet de markeringsmethoden nog vaststellen. Raadpleeg voor de actuele stand van zaken de bevoegde autoriteiten of de publicaties van de Europese Commissie.
Wie heeft nog meer een traceringsverplichting?
De traceringsverplichting geldt niet alleen voor de visser, de afslag en de vervoerder. Zij geldt voor alle marktdeelnemers die actief zijn met visserij- en aquacultuurproducten, in elke fase van de keten:
- vangst
- handel
- productie
- verwerking
- afzet
- distributie
- detailhandelsketen
Denk bijvoorbeeld ook aan groothandelaren, verwerkers, importeurs en exporteurs, en winkeliers of horecaondernemers die vis verkopen. Dit geldt ook voor buitenlandse EU-aanvoerders, vissers en visserijbedrijven uit andere EU-landen die hun vangst in Nederland aanvoeren. En voor partijen uit andere EU-landen die via een Nederlandse visafslag te koop worden aangeboden.
Uitzonderingen
Kleinschalige verkoop vanaf het vaartuig
De etiketteringsverplichting geldt niet voor visserij- en aquacultuurproducten die rechtstreeks vanaf een vissersvaartuig aan consumenten worden verkocht, met een waarde van niet meer dan € 50 per kalenderdag.
Kleine hoeveelheden
Daarnaast geldt een uitzondering op de traceringsverplichting gebaseerd op hoeveelheid. Dit geldt voor:
- Visserijproducten die rechtstreeks vanaf een vangstvaartuig, door een marktdeelnemer zonder vaartuig, of door een marktdeelnemer uit de zoetwatervisserij aan consumenten worden verkocht voor particulier gebruik. Tot maximaal 10 kg per consument per dag. Voor zalm gevangen in de Oostzee geldt maximaal 2 exemplaren per consument per dag, of
- Aquacultuurproducten die rechtstreeks vanuit een aquacultuurproductie-eenheid aan consumenten worden verkocht voor particulier gebruik. Tot maximaal 10 kg per consument per dag.
Waarom is tracering verplicht?
Om consumenten te beschermen moet een partij snel te traceren zijn bij een geconstateerd voedselveiligheidsprobleem. Het gemeenschappelijk visserijbeleid eist daarom een doeltreffende controleregeling met daarbij een traceersysteem. Daarnaast moet de consument goed voorgelicht worden over de vis die hij wil consumeren. Zodat deze zich een goed idee kan vormen over de herkomst en duurzaamheid van de vis.
Met de nieuwe Europese Controleverordening voor de visserij gelden vanaf 10 januari 2026 strengere eisen aan de traceerbaarheid van vis en visproducten.
Waar staat dit in de wet?
De verplichtingen op deze pagina zijn gebaseerd op de volgende regelgeving:
- Verordening (EG) nr. 1224/2009 (Controleverordening), zoals gewijzigd bij Verordening (EU) nr. 2023/2842 – met name artikel 56bis (partijvorming) en artikel 58 (traceerbaarheid).
- Verordening (EU) nr. 1379/2013 (Gemeenschappelijke marktordening) – met name artikel 38 (definitie partij), bijlage III (vistuigcategorieën) en artikel 35 (etiketteringsverplichting inclusief uitzondering kleinschalige directe verkoop).
- Gedelegeerde Verordening (EU) 2025/1766 en Uitvoeringsverordening (EU) 2025/2196 – technische specificaties en identificatiecodes voor vistuig (van kracht vanaf 10 januari 2026).