Voor het vervoer van meststoffen gelden wettelijke regels. De NVWA ziet toe op de naleving van deze regels. In 2024 voerden we 1.708 vervoerscontroles uit.
In het kort: rVDM-meldingen basis voor vervoercontroles
Meststoffen mogen niet onbeperkt toegepast worden. Er geldt een normering. Wij kunnen hier alleen toezicht op houden als we weten hoeveel meststoffen worden geproduceerd, aan- en afgevoerd en in voorraad gehouden. Daarom voeren we onder meer controles uit op het transport van meststoffen van en naar bedrijven. We controleren of bedrijven zich aan de wettelijke regels voor dit transport houden.
In 2024 zijn er 1.602 controles op vervoer van dierlijke meststoffen uitgevoerd. Dit waren grotendeels controles, die waren gebaseerd op rVDM-meldingen waarbij de inspecteur de keuze maakte om een transport al dan niet te controleren. Van deze controles waren er 1.434 akkoord en 168 niet akkoord. Dit betekent dat 89,51% van de gecontroleerde bedrijven zich aan de regels hield en 10,49% niet.
Daarnaast werden 106 controles op vervoer van niet-dierlijke meststoffen uitgevoerd.
In 62 gevallen bleek tijdens de inspectie dat er geen meststof werd getransporteerd, maar een andere lading. Van deze inspecties was er 1 niet akkoord. Dat betrof een zaak die is overgedragen aan een andere toezichthouder. De overige 44 controles betroffen vervoer van niet-dierlijke meststoffen als compost, zuiveringsslib en kunstmest. Alle controles waren akkoord.
Op basis van deze inspecties zijn geen conclusies te trekken over de naleving van de sector als geheel. Daarvoor is een te klein deel van de sector geïnspecteerd.
Inspectieresultaten: vooral overtredingen bij vervoer drijfmest
Onze controles voeren we uit op basis van meldingen, signalen, analyses en bevindingen tijdens surveillance door inspecteurs van het vervoersteam. In principe kunnen alle vervoerders die dierlijke en niet-dierlijke meststoffen transporteren in heel Nederland gecontroleerd worden. Maar de nadruk ligt op de Gebiedsgericht Handhaven-gebieden (GGH-gebieden). Dit zijn gebieden waar we intensief toezicht houden in het kader van de Versterkte Handhavingsstrategie Mest.
Waar hebben wij op gecontroleerd?
Bij onze controles letten we onder meer op:
- de registratie van de vervoerder
- de administratie
- weging van de meststoffen
- bemonstering van de meststoffen
- AGR-GPS-apparatuur
- het Vervoersbewijs Dierlijke Meststoffen (VDM) / realtime VDM (rVDM)
- naleving van de Verordening dierlijke bijproducten (verplicht bij vervoer van dierlijke meststoffen)
- de vrachtbrief (verplicht bij vervoer van niet-dierlijke meststoffen, behalve bij compost en zuiveringsslib)
- het Vervoersbewijs Zuiveringsslib en Compost (VZC)
We controleren niet bij iedere inspectie op al deze onderdelen. Het is afhankelijk van het soort product en de omstandigheden waar we precies naar kijken.
Aantal inspecties per type meststof
In 2024 hadden de meeste inspecties betrekking op het vervoer van dierlijke meststoffen. Bij 62 inspecties bleek tijdens de controle dat er geen meststoffen werden vervoerd. Deze inspecties zijn niet voortgezet.
| Type meststof | Aantal inspecties |
|---|---|
| Dierlijke meststoffen | 1.602 |
| Niet-dierlijke meststoffen | 44 |
| Geen meststoffen | 62 |
| Totaal | 1.708 |
| Type dierlijke meststoffen | Aantal inspecties |
|---|---|
| Drijfmest | 1.179 |
| Vaste mest | 423 |
| Type niet-dierlijke meststoffen | Aantal inspecties |
|---|---|
| Co-producten | 12 |
| Compost | 9 |
| Zuiveringsslib | 7 |
| Anorganische meststoffen/Kunstmest | 5 |
| Overig | 11 |
Aantal inspecties per oordeel
Van de 1.708 inspecties waren 169 inspecties niet-akkoord. Hiervan had er 1 betrekking op een lading niet uit meststoffen bestond. Bij 168 van de niet-akkoord inspecties ging het om vervoer van dierlijke meststoffen.
| Inspectie | Akkoord | Niet akkoord | Totaal |
|---|---|---|---|
| Dierlijke meststoffen | 1.434 | 168 | 1.602 |
| Niet-dierlijke meststoffen | 44 | 0 | 44 |
| Geen meststof | 61 | 1 | 62 |
| Totaal | 1.539 | 169 | 1.708 |
Overtredingen
Bij de inspecties die niet akkoord waren zagen we verschillende soorten overtredingen. Soms stelden we bij 1 inspectie meerdere overtredingen vast. Daarom is het aantal overtredingen hoger dan het aantal niet-akkoord inspecties. Onder de bevindingen zitten ook overtredingen in het kader van de dierlijke bijproducten.
Bij lichte overtredingen kunnen wij nalevingshulp bieden. We leggen dan uit waarom er sprake is van een overtreding. Daarmee zorgen we ervoor dat dit soort overtredingen in de toekomst minder vaak voorkomen. De chauffeur of het bedrijf waarvoor deze werkt weet dan hoe er aan de wet- en regelgeving kan worden voldaan.
| Niet-akkoord bevindingen | Aantal |
|---|---|
| Vervoersbewijs dierlijke meststoffen | 94 |
| Wegen / weegbewijs | 34 |
| Dierlijke bijproducten | 28 |
| Administratieve verplichtingen handelaar meststoffen | 18 |
| Monstername | 10 |
| GR / GPS | 5 |
| Totaal | 189 |
Hoe hebben wij gehandhaafd?
Voor elke overtreding hebben we een interventie toegepast conform het interventiebeleid. In totaal waren er 63 vervolgacties of sanctiemaatregelen. Soms zagen we meerdere overtredingen bij 1 controle, die kunnen zijn opgenomen in 1 interventiemaatregel. Bij lichte overtredingen is geen interventie toegepast, maar hebben wij nalevingshulp geboden.
| Vervolgacties en sanctiemaatregelen | Dierlijke meststoffen | Niet-dierlijke meststoffen |
|---|---|---|
| Rapport van bevindingen (RVO) | 40 | 0 |
| Rapport van bevindingen (TBM) | 5 | 0 |
| Proces-verbaal (OM) | 1 | 0 |
| Schriftelijke waarschuwing | 17 | 0 |
| Totaal | 63 | 0 |
Vervoersinspecties worden meestal bestuursrechtelijk afgehandeld. Wij sturen een rapport van bevindingen naar de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) of naar het Team Bestuurlijke Maatregelen (TBM) van de NVWA, die een boete kunnen opleggen. Soms geeft de inspecteur bij DBP een schriftelijke waarschuwing.
Er komen ook overtredingen voor die onder het strafrecht vallen. Wij sturen dan een proces-verbaal naar het Openbaar Ministerie (OM).
Vervolgaanpak
Ook in 2025 voeren wij vervoerscontroles uit.