In 2024 en 2025 heeft de NVWA inspecties uitgevoerd op percelen die binnen 75 meter van basisscholen liggen. We controleerden of telers gewasbeschermingsmiddelen op de juiste manier gebruikten.
In het kort
In 2024 zijn we gestart met het project Kwetsbare gebieden. Binnen dit project controleren we of telers gewasbeschermingsmiddelen op de juiste manier gebruiken.
In 2024 telde Nederland ruim 6.100 basisscholen. We selecteerden percelen die binnen 75 meter van een basisschool waren gelegen met een grootte van minimaal 0,2 hectare, en met gewassen die meer dan één keer per seizoen worden bespoten. Hieruit zijn 53 percelen op aselecte wijze geselecteerd.
Bij de teler voerden we het volgende uit:
- een fysieke inspectie
- een administratieve inspectie
- een monstername van het gewas
We onderzochten de monsters in het laboratorium. Zo konden we controleren welke gewasbeschermingsmiddelen waren gebruikt. Bij 1 inspectie is geen monster genomen.
De groene stippen op de kaart tonen de inspectielocaties aan. Op deze kaart worden niet de inspectieresultaten getoond.
Inspectieresultaten
Van de 53 inspecties hielden 34 telers zich aan de regels. Bij 19 inspecties constateerden we overtredingen. Bij 1 inspectie kunnen meerdere overtredingen voorkomen. Mededelingen zijn lichte overtredingen en tellen niet mee in het nalevingspercentage.
Inspecties binnen 75 meter van een basisschool
Inspectieresultaten per sector
We inspecteerden bedrijven in verschillende sectoren. In onderstaande tabel staat een overzicht van het aantal inspecties per sector.
| Doelgroep | Inspecties | Akkoord | Niet akkoord | Proces-verbaal | Rapport van bevindingen | Officiële waarschuwing | Mededeling |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Akkerbouw
(Bij 2 niet-akkoordinspecties in de akkerbouw zijn 2 interventies toegepast) | 36 | 23 | 13 | 1 | 1 | 7 | 6 |
| Fruitteelt | 7 | 5 | 2 | 0 | 0 | 2 | 0 |
| Groenteteelt | 6 | 3 | 3 | 0 | 0 | 1 | 2 |
| Sierteelt | 3 | 2 | 1 | 0 | 1 | 0 | 0 |
| Cultuurgrasland | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Totaal | 53 | 34 | 19 | 1 | 2 | 10 | 8 |
Inspectieresultaten per onderwerp
Tijdens de inspecties controleerden we op 7 onderwerpen. Ook controleerden we de voorraad middelen die niet aan het perceel waren gekoppeld. In onderstaande tabel staat een overzicht van het aantal inspecties per onderwerp.
| Onderwerp | Inspecties | Akkoord | Niet akkoord | Proces verbaal | Rapport van bevindingen | Officiële waarschuwing | Mededeling |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Gebruik gewasbeschermingsmiddelen | 51 | 45 | 6 | 0 | 1 | 5 | 0 |
| Besluit activiteiten leefomgeving | 50 | 48 | 2 | 0 | 1 | 1 | 0 |
| Administratieve voorschriften | 51 | 49 | 2 | 0 | 0 | 2 | 0 |
| Bewijs van vakbekwaamheid | 50 | 49 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 |
| Zorgplicht | 52 | 49 | 3 | 0 | 0 | 2 | 1 |
| Keuringsplicht toedieningsapparatuur | 59 | 58 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 |
| Voorraad | 45 | 34 | 11 | 1 | 0 | 4 | 7 |
Overtredingen
- Bij 2 inspecties constateerden we een onvolledige administratie. Hiervoor is een officiële waarschuwing gegeven.
- Bij 1 inspectie had de teler geen bewijs van vakbekwaamheid. Deze overtreding is een onderdeel van het proces-verbaal.
- Bij 11 inspecties troffen we middelen aan die niet meer waren toegelaten. Hiervoor zijn 4 officiële waarschuwingen en 6 mededelingen gegeven. 1 overtreding is onderdeel van het proces-verbaal.
- Bij 1 inspectie gebruikte de teler niet-gekeurde toedieningsapparatuur. Deze overtreding is een onderdeel van het proces-verbaal.
- Bij 3 inspecties overtrad de teler de zorgplicht volgens artikel 2a van de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden. Het ging om het niet goed reinigen van de spuittank. Hiervoor is 2 keer een officiële waarschuwing gegeven en 1 keer een mededeling.
- Bij 2 inspecties constateerden we een overtreding van het Besluit activiteiten leefomgeving. Hiervoor is 1 keer een rapport van bevindingen gegeven en 1 keer een officiële waarschuwing.
Inspectieresultaten gewasmonsters
We controleerden bij 53 inspecties op een aantal onderdelen, bijvoorbeeld of er uitsluitend toegelaten middelen werden gebruikt. Maar ook of deze middelen op de juiste manier werden gebruikt.
Bij 52 van de 53 inspecties namen we een monster voor onderzoek. Bij 1 inspectie namen we geen monster, omdat het gewas op het geselecteerde perceel al was gerooid.
In 19 gewasmonsters vonden we stoffen die niet waren toegelaten in de teelt. In 2 monsters vonden we ook stoffen die niet meer in Nederland zijn toegelaten. Sommige werkzame stoffen kwamen in meerdere monsters voor:
- propamocarb: 9 keer
- fluopicolide: 5 keer
- amisulbron: 2 keer
Bij 2 bedrijven traden we op vanwege de aanwezigheid van niet-toegelaten stoffen in suikerbieten. Daarbij troffen we propamocarb aan, samen met cyazofamid of amisulbron. Bij 17 bedrijven traden we niet op. We konden het gebruik van deze stoffen niet aantonen.
Overtredingen bij het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen
Bij 6 inspecties overtraden telers de gebruiksvoorschriften van gewasbeschermingsmiddelen. We zagen de volgende overtredingen:
- te hoge dosering
- niet toegelaten in Nederland
- onjuiste interval
- niet toegelaten in de teelt
In de onderstaande grafiek staan de overtredingen bij het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen,
met het aantal keer dat de overtreding is vastgesteld.
Overtredingen bij gebruik van gewasbeschermingsmiddelen
Bij 1 inspectie is het gebruik van een niet in Nederland toegelaten middel geconstateerd. Het ging hier om de werkzame stof thiacloprid. Het gebruik van deze stof is niet meer toegestaan vanwege de zorgen om de gezondheid voor mensen en het milieu. Dat is door de Europese Commissie besloten op 13 januari 2020. De zorgen van de Europese Commissie betreffen voornamelijk het grondwater en de reproductieve toxiciteit.
Hoe hebben we gehandhaafd?
Wij hebben gehandhaafd volgens ons interventiebeleid. We hebben de volgende interventies toegepast:
- 8 mededelingen
- 14 officiële waarschuwingen
- 2 rapporten van bevindingen
- 1 proces-verbaal
Soms constateren we tijdens één inspectie meerdere overtredingen. Daardoor kunnen we ook meerdere interventies toepassen bij één bedrijf. Een bedrijf kan bijvoorbeeld zowel een officiële waarschuwing krijgen als een rapport van bevindingen. Bij 19 inspecties leidde een overtreding tot minimaal 1 interventie.
Vervolgaanpak
In 2026 voeren we de laatste inspecties uit binnen het project Kwetsbare gebieden. Deze inspecties richten zich op percelen langs dichtbevolkte gebieden. In 2027 publiceren we de resultaten van dit laatste deelproject.