Regels voor varkenshouders

De NVWA controleert regelmatig bij varkenshouders hoe het staat met het welzijn van de varkens. Welke welzijnsregels zijn er? En waar letten we op?

Waar let de NVWA op bij een controle?

Bij een controle op een varkenshouderij let de NVWA op een aantal zaken. Hebben de dieren voldoende ruimte? Worden zieke of gewonde dieren goed verzorgd? Is er voldoende hokverrijking voor de varkens om te onderzoeken en mee te spelen? Hoe is de watervoorziening? En hoe is de spleetbreedte van de roostervloer?

Huisvesting van varkens

De huisvesting van de varkens moet aan de regels van het Besluit houders van dieren voldoen. Het gaat dan bijvoorbeeld om:

  • oppervlaktenormen
  • huisvesting in groepen
  • roostervloeren voor varkens
  • voldoende licht
  • hokverrijking
  • klimaat in varkensstallen

Verzorging van varkens

Voor de verzorging van varkens gelden de volgende regels:

  • U moet zorgen dat er permanent water beschikbaar is.
  • Bij gewonde of zieke dieren moet u altijd een dierenarts raadplegen.
  • Het couperen van staarten mag u niet routinematig uitvoeren. Dit mag alleen als u bepaalde kwetsuren van spenen bij zeugen of van oren en staarten bij andere varkens ziet. En als andere maatregelen tegen staartbijten en andere gedragsstoornissen niet helpen.

Groepshuisvesting zeugen

Het is volgens de Europese eis van groepshuisvesting voor drachtige zeugen (1 januari 2013) niet toegestaan drachtige zeugen individueel te huisvesten, behalve in de dekstal en kraamstal.

Regels groepshuisvesting zeugen

De Nederlandse wetgeving schrijft voor dat drachtige zeugen 4 dagen na dekken tot 1 week voor werpen, in groepen gehouden moeten worden. Daarnaast moeten drachtige zeugen in groepen minimaal 2,25 m2 vloeroppervlakte per dier ter beschikking hebben, waarvan 1,3 m2 aaneengesloten dicht moet zijn.

Het ook daadwerkelijk naleven van het gebod tot groepshuisvesting is een politieke en maatschappelijke wens. De Europese commissie heeft aangegeven dat zij verwacht dat de EU-lidstaten erop toezien dat varkenshouders aan de verplichting tot groepshuisvesting voldoen. Zo niet dan kan dat een infractieprocedure tot gevolg hebben. Hierbij wordt de EU-lidstaat door de Europese Commissie voor het Hof van Justitie van de Europese Unie gedaagd. Uiteindelijk kan dit leiden tot een boete.

Toezicht

In Nederland is de NVWA verantwoordelijk voor het toezicht op de aanwezigheid van groepshuisvesting voor zeugen. Als uw bedrijf nog drachtige zeugen individueel huisvest, bent u in overtreding. De NVWA treedt hiertegen op.

Begeleidingstraject

Een aantal bedrijven dat problemen ondervindt door het invoeren van verplichte groepshuisvesting volgt een begeleidingstraject. In dit traject helpen medewerkers van Wageningen University Research (WUR) het bedrijf te voldoen aan de wetgeving en regelgeving én naar een beter bedrijfsresultaat. Deze bedrijven werken volgens een plan van aanpak. De NVWA ziet toe op naleving van de afspraken in het plan.

U kunt zich niet meer aanmelden voor dit traject. De sluitingsdatum was 1 november 2014.

Spleetbreedte roostervloer

Bij een roostervloer is de spleetbreedte tussen de roosterbalken over de gehele oppervlakte van de roostervloer gelijk. De maximale spleetbreedte voor stallen is afhankelijk van de gehouden varkens:

  • Zeugen zonder biggen en gelten na dekking: maximaal 20 mm.
  • Zogende zeugen met biggen bij betonroostervloeren: maximaal 10 mm en bij andere roostervloeren 12 mm.
  • Gespeende varkens bij betonroostervloeren: maximaal 14 mm en bij andere roostervloeren maximaal 15 mm.
  • Gebruiksvarkens bij betonroostervloeren maximaal 18 mm en bij andere roostervloeren maximaal 20 mm.

Licht

U mag varkens niet permanent in het duister houden. Varkens moeten een dag- en nachtritme kunnen volgen en om zich heen kunnen kijken. In varkensstallen moet gedurende tenminste 8 uur per dag een minimale lichtintensiteit van 40 lux zijn. Daarnaast is een goede verdeling van het licht in de stallen belangrijk.

Hokverrijking

Varkens moeten permanent beschikken over voldoende materiaal om mee te spelen en om te onderzoeken. Dit geldt ook voor individueel gehuisveste zeugen. Deze zogeheten hokverrijking mag de gezondheid van de varkens niet in gevaar brengen. Alleen een ketting als verrijking is niet voldoende. Een ketting mag alleen in combinatie met andere materialen.

Brochure hokverrijking

De klikbare brochure Hokverrijking Varkens uit 2018 van Wageningen Universiteit & Research geeft antwoord op vragen als: welk materiaal is geschikt als verrijking? Wat is een effectieve hokverrijking die past bij mijn bedrijfsvoering? Hoe voldoe ik aan de wettelijke norm?

Vers water

Varkens ouder dan 2 weken moeten 24 uur per dag beschikken over voldoende vers water. Dit betekent bijvoorbeeld dat er ook een aparte drinkwatervoorziening moet zijn als varkens brijvoer krijgen. Zeugen die individueel gehuisvest zijn in voerligboxen, moeten ook de hele dag over vers water kunnen beschikken.

Wat gebeurt er als u de welzijnsregels voor varkens niet naleeft?

Als u de regels niet naleeft, dan kunt u een bestuurlijke boete of een proces-verbaal krijgen. Daarnaast kunt u een korting op de inkomenssteun krijgen. De NVWA kan ook bestuursrechtelijk optreden bij situaties die het welzijn van de varkens ernstig schaden en die om direct herstel vragen.