Inspectieresultaten residuen van bestrijdingsmiddelen in levensmiddelen 2025

In het kort

Wij houden op verschillende manieren toezicht op residuen van bestrijdingsmiddelen in levensmiddelen.

Monitoring bij Nederlandse levensmiddelenbedrijven

Op de Nederlandse markt houden wij toezicht met een monitoringsprogramma. Steekproefsgewijs nemen wij monsters van levensmiddelen. Deze laten we analyseren op residuen van bestrijdingsmiddelen.

In 2025 namen wij 2.217 monsters bij 264 verschillende Nederlandse levensmiddelenbedrijven. Bij 51 producten werd de MRL overschreden. Deze producten mochten niet verhandeld worden.

Verplichte controle aan de EU-grens

Wij hebben ook monsters van levensmiddelen genomen aan de EU-buitengrens, bij Nederlandse (lucht)havens. In de wet staat welke producten uit welke landen wij moeten controleren, en welk percentage van deze producten we moeten controleren.

We namen monsters van 3.414 producten. Bij 63 producten werd de MRL overschreden. De import van deze producten werd verboden.

Aanvullende monitoring aan de EU-grens

Naast de verplichte controles voerden we nog extra controles uit aan de EU-buitengrens. We namen monsters van 332 producten. Bij 42 producten werd de MRL overschreden. Deze producten mochten niet verhandeld worden.

Wat zeggen de resultaten?

De resultaten van onze monitoring zijn niet representatief voor een product of bedrijf, of voor het land waar de producten vandaan komen. Als wij bijvoorbeeld 10 producten uit een specifiek land bemonsteren en alle 10 de producten boven de MRL uitkomen, wil dat niet zeggen dat dat voor alle producten uit dat land geldt. Hiervoor is de steekproef te klein. Bovendien is onze monstername deels risicogericht, en dus niet helemaal willekeurig. We besteden bijvoorbeeld extra aandacht aan producten die veel geconsumeerd worden en producten die in het verleden vaak boven de wettelijke limiet (MRL) uitkwamen.

Resultaten

Monstername bij Nederlandse levensmiddelenbedrijven

Voor de monsternames bij Nederlandse bedrijven bezochten wij onder andere winkels, groothandels, distributiecentra en opslagcentra. De producten die wij hier bemonsterden bevonden zich op de Nederlandse markt en moesten dus voldoen aan de Europese wetgeving. De producten kunnen afkomstig zijn uit alle landen (binnen en buiten de EU), ook uit Nederland.

In 2025 namen wij 2.217 monsters bij 264 verschillende Nederlandse levensmiddelenbedrijven. De resultaten geven we hieronder weer in tekst en in een grafiek.

• In 753 van de monsters werden geen residuen van bestrijdingsmiddelen gevonden. Het is wel mogelijk dat er residuen in deze monsters aanwezig waren, maar de concentratie was dan zo laag dat deze niet gemeten kon worden.
• In 1.359 monsters werden residuen aangetroffen, maar werd de Maximum Residu Limiet (MRL) niet overschreden. Deze producten mochten verhandeld worden.
• Bij 54 producten werd de MRL overschreden, maar viel de overschrijding binnen de meetonzekerheid. Dit betekent dat er een mogelijkheid is dat het product wel voldoet aan de MRL. In deze gevallen kunnen wij niet optreden.
• Bij 51 producten werd de MRL overschreden. Deze producten mochten niet verhandeld worden. De betreffende levensmiddelenbedrijven kregen een schriftelijke waarschuwing of een  bestuurlijke boete. In totaal ging het om 39 schriftelijke waarschuwingen en 12 boetes. De boetes legden we op als er naast een overschrijding van de MRL ook een gezondheidsrisico was.

Monstername voor verplichte EU-grenscontrole

Wij bemonsteren ook een percentage van de producten uit niet-EU-landen die via Nederland de EU binnenkomen. Hiervoor voeren we controles uit aan de grens, voordat de producten Nederland binnenkomen. Bijvoorbeeld in de haven van Rotterdam en op de luchthaven Schiphol. In de Europese verordening (EC) 2019/1793 staat welke producten uit welke landen we moeten controleren, en ook welk percentage we moeten controleren.

De land-productlijst die in deze wetgeving is opgenomen, is gebaseerd op risicosignalen. Als de producten tijdens de controle niet blijken te voldoen, mogen ze niet de grens over. De resultaten geven we hieronder weer in tekst en in een grafiek.

• 3.351 producten voldeden aan de wet. Deze producten mochten geïmporteerd worden.
• Bij 63 producten werd de MRL overschreden. Het importeren van deze producten werd verboden.

Aanvullende monitoring aan de EU-grens

Naast de hierboven genoemde monsters voor de verplichte EU-grenscontrole namen wij nog meer monsters aan de EU-grens. Bij deze aanvullende controles hoeven we ons niet te beperken tot producten die in de wetgeving zijn opgenomen. We kunnen op eigen initiatief monsters nemen van andere producten die mogelijk een risico vormen.

In 2025 namen we bij de aanvullende controles 332 monsters van producten uit niet-EU-landen. De resultaten geven we hieronder weer in tekst en in een grafiek.

• Bij 290 producten werd de MRL niet overschreden.
• Bij 42 producten werd de MRL overschreden. Deze producten mochten niet verhandeld worden.

Inzichten

Vergelijking met voorgaande jaren

Er zijn geen grote verschillen te zien als we de resultaten van 2025 vergelijken met de afgelopen jaren. Wel hebben wij er dit jaar voor gekozen om de resultaten van de aanvullende monstername aan de EU-grens apart weer te geven op deze pagina. Voorgaande jaren waren deze resultaten samengevoegd met die van de wettelijk verplichte monitoring aan de EU-grens. Maar dat gaf een vertekend beeld.

De wettelijk verplichte monitoring is gebaseerd op risicosignalen, maar het percentage monsters dat niet voldoet aan de MRL is laag. Misschien komt dat doordat deze monstername beperkt is tot een aantal specifieke land-productcombinaties.

Door de resultaten van de verschillende EU-grenscontroles afzonderlijk weer te geven, kunnen we beter laten zien dat er vaker overschrijdingen zijn bij de aanvullende monstername aan de EU-grens. Dit komt waarschijnlijk doordat we bij deze monstername meer vrijheid hebben en sneller kunnen inspelen op risicosignalen.

Meerdere overschrijdingen per monster

Van alle monsters die in 2025 zijn genomen waren er 51 waarbij er per monster sprake was van meerdere overschrijdingen van residuen van bestrijdingsmiddelen. Dit is een percentage van 0,9%. Het betrof bijna allemaal producten met als land van oorsprong een niet-EU-land: 50 van de 51 producten kwamen uit een niet-EU-land.

In tabel 1 ziet u de producten waarbij dit het vaakst voorkwam, en waarvan ten minste 10 monsters werden genomen.

Meer residu dan consument in korte tijd binnen mag krijgen

Bij 12 monsters van producten die al in de handel waren (op de Nederlandse markt), constateerden we een overschrijding van de gezondheidskundige grenswaarde voor kortdurende blootstelling. Dit betekent dat er bij deze producten mogelijk sprake was van een gevaar voor de volksgezondheid. Het ging om een percentage van 0,5% van de genomen monsters.

De overtreder ontving hiervoor een bestuurlijke boete en moest het product uit de handel halen. Voor producten die binnen de EU gedistribueerd waren, stelde Nederland een RASFF-alert op. Het RASFF (Rapid Alert System for Food and Feed) is een systeem om andere EU-lidstaten snel te waarschuwen voor onveilige producten. In 2025 is dat voor 12 producten gebeurd.

Babyvoeding

Voor levensmiddelen die specifiek bedoeld zijn voor zuigelingen of peuters gelden andere MRL’s. Deze producten mogen geen bestrijdingsmiddelen bevatten met een concentratie hoger dan 0,01 milligram per kilogram (mg/kg). Wij controleren dit ieder jaar via steekproeven. In 2025 voldeden alle 115 gecontroleerde producten aan de MRL’s.

Meetresultaten per monster

U kunt de individuele inspectieresultaten van de steekproeven bekijken:

Monsters onderzocht op honderden bestrijdingsmiddelen

De monsters zijn onderzocht in het laboratorium van Wageningen Food Safety Research (WFSR). WFSR meet vrijwel alle monsters met een multi-residu methode die residuen van circa 400 bestrijdingsmiddelen kan aantonen.

De resultaten van de steekproeven zijn niet representatief voor het genoemde bedrijf, de locatie, het merk of het product, omdat er slechts 1 of slechts enkele monsters zijn genomen in een bepaald tijdvak. Ook is het mogelijk dat een bemonsterd product eveneens op andere locaties is verkocht, door andere bedrijven en wellicht onder andere merknamen.

Wij zijn wettelijk verplicht om deze gegevens openbaar te maken op internet én om deze gegevens te delen met EFSA (European Food Safety Authority). Dit gebeurt ook in andere EU-landen.

Vervolgaanpak

Wij blijven residuen van bestrijdingsmiddelen controleren via steekproeven. Hierbij besteden we extra aandacht aan de volgende producten:

• producten die veel geconsumeerd worden in Nederland, bijvoorbeeld zuigelingenvoeding, aardappels en peren
• producten die in grote hoeveelheden worden ingevoerd
• producten waarvan er veel in Nederland wordt geproduceerd
• producten die door de EU zijn geselecteerd voor monstername
• producten die in het verleden vaker boven de MRL uit kwamen