Om ons voedsel veilig te houden controleert de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) steekproefsgewijs levensmiddelen op residuen van bestrijdingsmiddelen. De NVWA controleerde vorig jaar 5.963 monsters van onder andere groenten, fruit, granen en bewerkte producten. Hiervan kwamen de residuen bij 2,6% van de monsters boven de wettelijke limiet uit. Deze producten moesten uit de handel worden gehaald. Bij een derde van de monsters werden helemaal geen bestrijdingsmiddelen aangetroffen.
Om gewassen te beschermen tegen plagen en ziekten, zetten telers, fabrikanten of logistiek dienstverleners verschillende bestrijdingsmiddelen in. Residuen van deze middelen kunnen achterblijven op levensmiddelen. Er gelden strenge wettelijke limieten, de zogenaamde Maximale Residulimieten (MRL) om de veiligheid van consumenten te waarborgen. De NVWA houdt hier met steekproeven risicogericht toezicht op. Er wordt bijvoorbeeld extra aandacht besteed aan producten die veel geconsumeerd worden of in het verleden vaker boven de wettelijke limiet uitkwamen.
Meeste producten voldoen
In 2025 onderzocht de NVWA 5.963 monsters van levensmiddelen. Daarvan werden er 2.217 genomen bij Nederlandse levensmiddelenbedrijven en 3.746 bij Nederlandse (lucht)havens. Van alle monsters werd bij 2,6% de MRL overschreden. Bij een overschrijding ondernam de NVWA actie om te voorkomen dat het product bij de consument terecht zou komen. De betreffende bedrijven moesten het product uit de handel halen en kregen een schriftelijke waarschuwing, een bestuurlijke boete, of mochten producten die nog vaststonden bij de grens niet importeren.
Totale blootstelling
De NVWA deelt jaarlijks haar bevindingen met EFSA (European Food Safety Authority), het RIVM, en de andere Europese lidstaten. Deze cijfers worden gebruikt als bron voor risicogericht toezicht, maar ook voor het vaststellen van nieuwe limieten. Europese instanties, zoals de EFSA en het RIVM, onderzoeken op basis van deze en andere data of de combinatie van verschillende residuen samen een risico kunnen vormen. Hiervoor maken zij gebruik van wetenschappelijke modellen die de totale blootstelling van de consument in kaart brengen. Uit deze modellen blijkt dat op dit moment de totale blootstelling aan residuen van bestrijdingsmiddelen via voedsel in de praktijk niet leidt tot een gezondheidsrisico. Mocht er tijdens het onderzoek toch een gezondheidsrisico worden vastgesteld, dan adviseert EFSA aan de Europese Commissie om de limieten aan te scherpen.
Met de kennis van nu, is de kans dat resten van bestrijdingsmiddelen op levensmiddelen een gevaar vormen voor de gezondheid dus klein. Het is zeker dat de gezondheidsvoordelen van groente en fruit juist groot zijn. Het Voedingscentrum adviseert daarom om groente en fruit te blijven eten en gevarieerd te eten.
Meer informatie
Consumenten en bedrijven kunnen contact opnemen met ons Klantcontactcentrum. Voor vragen over dit nieuwsbericht kunnen journalisten contact opnemen met onze persvoorlichters.