De NVWA zet zich via het publiek belang Natuur en milieu in voor een gezonde leefomgeving van mens, dier en natuur, met bevordering van de biodiversiteit en waterkwaliteit. Dit doen we door toezicht te houden op de naleving van wet- en regelgeving op het gebied van duurzame visserij, gewasbeschermingsmiddelen, beschermde dieren en planten en invasieve exoten, het gemeenschappelijk landbouwbeleid van de EU, de import van hout en andere grondstoffen, en meststoffen.
Met ons toezicht dragen we bij aan het voorkomen van de verspreiding van zoönosen, invasieve exotische soorten, schade aan biodiversiteit, bescherming van de volksgezondheid en aantasting van dierenwelzijn. Daarnaast bevorderen we de naleving van visvangstbeperkingen en stimuleren we een zo duurzaam mogelijk gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Door toezicht op de productie, het transport, de handel en het gebruik van meststoffen dragen we bij aan een betere bodem- en waterkwaliteit. In 2025 is 12% van onze capaciteit besteed aan toezicht op Natuur en milieu.
Met effectief toezicht hebben we de naleving van visvangstbeperkingen bevorderd. Door stimulering van een zo duurzaam mogelijk gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en door toezicht op de productie, het transport, de handel en het gebruik van meststoffen droegen we bij aan een betere bodem- en waterkwaliteit.
Inspecties
In 2025 voerden we 7.237 inspecties uit op het gebied van Natuur en milieu tegenover 7.190 in 2024. Dit deden we op 4.130 unieke locaties. We legden aan 979 bedrijven een maatregel op.
Onderwerpen uitgelicht
De North East Atlantic Fisheries Commission (NEAFC) stelt regels vast voor het duurzame beheer van visbestanden in het noordoostelijk deel van de Atlantische Oceaan. Een van deze maatregelen is cameratoezicht in aangewezen havens, gericht op het controleren van de aanvoer van vis door vaartuigen die actief zijn in het NEAFC-gebied. Dit betekent dat we bij het lossen van vis camera’s inzetten om het aanlandings- en weegproces te monitoren. Het cameratoezicht draagt bij aan een betere naleving van de aanlandings- en aanvoerregels, helpt illegale, niet-gemelde en ongereguleerde visserij (IOO-visserij) te voorkomen en ondersteunt het duurzame beheer van visbestanden. Bij de implementatie betrokken we de sector nauw wat leidde tot de ontwikkeling en invoering van een breed gedragen systeem, dat zorgvuldig is afgestemd op zowel de toezicht- en handhavingsdoelstellingen als de praktische uitvoerbaarheid voor de betrokken ondernemers.
We maakten de resultaten van de inspecties bij importeurs van wegwerpartikelen met houtvezels actief openbaar, inclusief de bedrijfsnamen. De naleving was zeer laag; geen enkele inspectie was akkoord. We bespraken de resultaten met diverse brancheorganisaties en plaatsten ter ondersteuning van deze bedrijven een handleiding voor een controle op onze website. De afhandeling van de eerste zendingen hout uit Ghana met een FLEGT-vergunning vond digitaal plaats. Via diverse kanalen communiceerden we over de uitkomsten van de testinspecties voor de EUDR. De meeste bedrijven zijn goed op weg; het kunnen overleggen van informatie van alle stappen in de keten en de mitigerende maatregelen vraagt nog aandacht.
We namen in 2025 diverse zendingen illegaal in het wild gevangen vogels in beslag. Onder meer papegaaienduikers vanuit IJsland en bijna 500 vogels uit Afrika en Azië. Illegale handel in vogels geeft grote risico’s voor de natuur (biodiversiteit) en het welzijn en de gezondheid van dieren en mensen.
In 2024 richtte LVVN een Taskforce Mestmarkt in. Vanwege de overspannen mestmarkt zetten we in 2025 een programma op om de dynamiek te monitoren en misstanden aan te pakken. Door het Taskforce karakter acteren we met name op actuele thema’s waarbij we kijken naar een brede inzet van de interventiemix. De fysieke inspectie is hiervan een essentieel onderdeel.
We voldeden in 2025 aan de verplichtingen uit de derogatiebeschikking. Zo controleerden we 5% van de derogatiedeelnemers en 5,5% van de bedrijven met varkens.
Eind 2025, begin 2026 tekenden we samenwerkingsafspraken met alle 21 individuele waterschappen. Deze afspraken bieden kaders voor een goede en betrouwbare samenwerking en dragen bij aan het toezicht op de naleving van wet- en regelgeving over gewasbeschermingsmiddelen. Voor het toezicht op het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen maakten we werkafspraken met deze waterschappen.
In 2025 rondde de NVWA-IOD 5 strafrechtelijke onderzoeken af naar de illegale handel in en gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Hierbij namen we diverse gewasbeschermingsmiddelen in beslag en stelden we valsheid in geschrifte vast. Restinformatie uit deze onderzoeken leidde vervolgens tot gerichte acties van NVWA toezicht waarbij diverse illegale middelen werden aangetroffen en uit de handel genomen. Tegelijkertijd versterkte de NVWA-IOD de informatiepositie door criminele netwerken inzichtelijk te maken. Deze inspanningen bieden waardevolle aanknopingspunten voor toekomstig strafrechtelijk onderzoek en een gerichtere aanpak van misstanden.
Realisatie jaarplan
We dragen met ons toezicht bij aan de bescherming en verbetering van de waterkwaliteit, biodiversiteit en een gezonde leefomgeving. In ons jaarplan voor 2025 zijn hiervoor gewenste resultaten geformuleerd. Hieronder geven we aan in hoeverre onze activiteiten in 2025 aan de realisatie van deze resultaten hebben bijgedragen.
| Jaarplan | Realisatie |
|---|---|
| We zetten in op effectieve handhavingsstrategieën, zoals het verhogen van het risicobewustzijn van gebruikers. | Gerealiseerd |
| We optimaliseren de samenwerking met (inter)nationale overheden, sectoren en maatschappelijke organisaties. | Gerealiseerd |
| We scherpen ons risicogerichte toezicht aan door meer gebruik te maken van data science. | Gerealiseerd |
|
We dragen actief bij aan nationale en Europese beleidsvorming. In 2025 hebben we hier stappen in gezet, maar onze ambitie is groot. Door onze ervaringen te delen maken we als NVWA beleidsvorming completer. In 2026 blijft dit onze aandacht houden. | Deels gerealiseerd |
Natuur en milieu online
Meest bekeken nieuwsberichten en pagina’s op nvwa.nl
In de top 5 van meest bekeken nieuwsberichten die we in 2025 op onze website plaatsten, gingen de nummers 3 en 5 over natuur en milieu:
- NVWA-IOD vindt 1.600 liter illegale bestrijdingsmiddelen bij fruitteler (7.574)
- 26 nieuwe soorten op de Unielijst van invasieve planten en dieren (6.284)
De pagina over de invasieve exoot de Aziatische hoornaar werd in 2025 180.233 keer bezocht. Het is de nummer 2 in het overzicht van pagina’s die het meeste bezoek kregen. In het lijstje met meest gebruikte zoektermen via zoekmachines, staat de Aziatische hoornaar op 1.
Weet wat je online koopt
Met de ‘Weet wat je online koopt’-campagne gaven we in de lente aandacht aan tuinbestrijdingsmiddelen. We publiceerden een reeks van video's en sliders op al onze sociale mediakanalen, inclusief een expertblog op LinkedIn. Inspecteurs Heleen en Alert legden daarin uit dat je geen verboden bestrijdingsmiddelen moet kopen voor het aanpakken van groene aanslag in de tuin. Heleen gaf tips voor middelen die je wel mag kopen.
Bestrijdingsmiddelen
De Inlichtingen- en Opsporingsdienst van de NVWA (NVWA-IOD) trof in april 1.600 liter illegale bestrijdingsmiddelen aan bij een teler van zacht fruit. Het ging vooral om middelen tegen insecten en onkruid. We namen de bestrijdingsmiddelen in beslag en lieten ze op kosten van de teler vernietigen. Aardbeien die op dat moment op het bedrijf groeiden, zijn in het laboratorium getest, maar er zijn geen verboden middelen op het fruit gevonden.
Ik ga op reis en neem niet mee
In de zomer pakten we met de campagne ‘Ik ga op reis en neem niet mee’ verschillende onderwerpen op. Voor Natuur en Milieu waren dit CITES, invasieve exoten, en de Tijgermug. We sloten de campagne af met de Instagramreel over ons koffertje vol verboden ‘souvenirs’.
Samenwerking
Over de in juni door de Douane onderschepte eieren van bedreigde papegaaiduikers, plaatsen we later in het jaar een real op Instagram in samenwerking met de Douane en Diergaarde Blijdorp. Een deel van de illegaal gesmokkelde papegaaiduikers was inmiddels uitgebroed en opgenomen in het populatiemanagement programma van Blijdorp.