Unielijst

Per 3 augustus 2016 geldt een Europees verbod (EU-exotenverordening 1143/2014) op bezit, handel, kweek, transport en import van een aantal schadelijke exotische planten en dieren.

Deze soorten staan op de zogenaamde Unielijst. U vindt deze Unielijst onderaan deze pagina. Alle soorten staan daar onder elkaar met een doorklik naar een pdf met meer informatie over de specifieke soort. Op de website van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) vindt u de overgangsregelingen voor commerciële en niet-commerciële houders van unielijstsoorten.

Deze invasieve exoten zijn op de Unielijst geplaatst omdat ze in delen van de EU schade toebrengen (of dat in de toekomst waarschijnlijk zullen gaan doen) aan de biodiversiteit en/of ecosysteemdiensten. Ze kunnen ook nadelige gevolgen hebben voor de menselijke gezondheid, veiligheid of de economie. Men mag onder andere geen handel drijven met een soort die op de Unielijst staat. Verder geldt voor lidstaten de plicht om in de natuur aanwezige populaties op te sporen en te verwijderen. En als dat niet lukt om de populatie zodanig te beheren dat verspreiding en schade zoveel mogelijk wordt voorkomen.

Aanpak invasieve exoten

De provincies zijn verantwoordelijk voor de aanpak van de invasieve exoten die in 2016 op de Unielijst zijn geplaatst, met uitzondering van de wolhandkrab en de Amerikaanse rivierkreeften (waarvoor het Rijk verantwoordelijke blijft) en de beverrat (waarvoor de waterschappen verantwoordelijk blijven).

Bestrijdingsmaatregelen zijn kostbaar, waardoor prioritering nodig is. Daarom heeft de NVWA op verzoek van het ministerie van Economische Zaken het document Onderbouwing strategie Unielijstsoorten gemaakt dat helpt bij:

  • het stellen van prioriteiten bij de aanpak van soorten
  • het maken van gezamenlijke afspraken tussen overheden, terreinbeheerders en andere betrokkenen.

De Unielijst is een dynamische lijst. Op basis van risicobeoordeling kunnen soorten aan de lijst toegevoegd worden. Ook kunnen soorten weer van de lijst afgehaald worden als EU-regulering geen voordelen meer biedt. Het ligt echter in de lijn van de verwachting dat de komende jaren meerdere invasieve exoten van EU-belang op deze lijst geplaatst zullen worden.

17 nieuwe soorten op Unielijst per 15 augustus 2019

De Europese Unie voegt met ingang van 15 augustus 2019 nieuwe soorten toe aan de Unielijst. Dit zijn:

  • Amerikaans bezemgras (Andropogon virginicus)
  • ballonrank (Cardiospermum grandiflorum)
  • Chinese struikklaver (Lespedeza cuneata)
  • gestreepte koraalmeerval (Plotosus lineatus)
  • grote vlotvaren (Salvinia molesta)
  • hemelboom (Ailanthus altissima)
  • hoog pampagras (Cortaderia jubata)
  • Japanse klimvaren (Lygodium japonicum)
  • mesquite (Prosopis juliflora)
  • Nieuw-Zeelandse landplatworm (Arthurdendyus triangulatus)
  • oosterse hop (Humulus scandens)
  • roze rimpelgras (Ehrharta calycina)
  • smalle theeplant (Gymnocoronis spilanthoides)
  • talgboom (Triadica sebifera)
  • treurmaina (Acridotheres tristis)
  • wilgacacia (Acacia saligna)
  • zonnebaars (Lepomis gibbosus)

Per 15 augustus 2019 gelden voor deze soorten dezelfde verboden en overgangsregelingen als voor de andere soorten op de Unielijst.

Niet elke exoot die schadelijk is in Nederland of andere delen van de EU staat op de Unielijst. Het kan zijn dat er nog geen risicobeoordeling voor die soort is gemaakt die voldoet aan de EU-criteria. Een andere reden kan zijn dat een meerderheid van de lidstaten tegen opname van de soort op de Unielijst is. De officiële bekendmaking van de eerste Unielijst, de eerste aanvullende Unielijst en de tweede aanvullende Unielijst vindt u op de EUR-Lex website.

Invasieve planten en dieren op de Unielijst

Terrestrische planten

Op de Unielijst sinds

03-08-2016 02-08-2017 15-08-2019
Amerikaans bezemgras (Andropogon virginicus) X
Ballonrank (Cardiospermum grandiflorum) X
Chinese struikklaver (Lespedeza cuneata) X
Fraai lampenpoetsersgras (Pennisetum setaceum) X
Gewone gunnera (Gunnera tinctoria) X
Gestekelde duizendknoop (Persicaria perfoliata) X
Hemelboom (Ailanthus altissima) X
Hoog pampagras (Cortaderia jubata) X
Japanse klimvaren (Lygodium japonicum) X
Japans steltgras (Microstegium vimineum) X
Kudzu (Pueraria montana var. lobata) X
Mesquite (Prosopis juliflora) X
Oosterse hop (Humulus scandens) X
Perzische berenklauw (Heracleum persicum) X
Reuzenbalsemien (Impatiens glandulifera) X
Reuzenberenklauw (Heracleum mantegazzianum) X
Roze rimpelgras (Ehrharta calycina) X
Schijnambrosia (Parthenium hysterophorus) X
Sosnowsky's berenklauw (Heracleum sosnowskyi) X
Struikaster (Baccharis halimifolia) X
Talgboom (Triadica sebifera) X
Wilgacacia (Acacia saligna) X
Zijdeplant (Asclepias syriaca) X

Water- en oeverplanten

Op de Unielijst sinds 03-08-2016 02-08-2017 15-08-2019
Alligatorkruid (Alternanthera philoxeroides) X
Grote vlotvaren (Salvinia molesta) X
Grote waternavel (Hydrocotyle ranunculoides) X
Kleine waterteunisbloem (Ludwigia peploides) X
Moeraslantaarn (Lysichiton americanus) X
Ongelijkbladig vederkruid (Myriophyllum heterophyllum) X
Parelvederkruid (Myriophyllum aquaticum) X
Smalle theeplant (Gymnocoronis spilanthoides) X
Smalle waterpest (Elodea nuttallii) X
Verspreidbladige waterpest (Lagarosiphon major) X
Waterhyacint (Eichhornia crassipes) X
Waterteunisbloem (Ludwigia grandiflora) X
Waterwaaier (Cabomba caroliniana) X

Kijk voor meer informatie in de NVWA-veldgids invasieve waterplanten in Nederland

Zoogdieren

Op de Unielijst sinds

03-08-2016 02-08-201715 -08-2019
Amerikaanse voseekhoorn (Sciurus niger) X
Beverrat (Myocastor coypus) X
Grijze eekhoorn (Sciurus carolinensis) X
Indische mangoeste (Herpestes javanicus) X
Muntjak (Muntiacus reevesi) X
Muskusrat (Ondatra zibethicus) X
Pallas' eekhoorn (Callosciurus erythraeus) X
Rode neusbeer (Nasua nasua) X
Siberische grondeekhoorn (Tamias sibiricus) X
Wasbeer (Procyon lotor) X
Wasbeerhond (Nyctereutes procyonoides) X

Vogels

Op de Unielijst sinds 03-08-2016 02-08-2017 15-08-2019
Heilige ibis (Threskiornis aethiopicus) X
Huiskraai (Corvus splendens) X
Nijlgans (Alopochen aegyptiacus) X
Rosse stekelstaart (Oxyura jamaicensis) X
Treurmaina (Acridotheres tristis) X

Reptielen/amfibieën

Op de Unielijst sinds 03-08-2016 02-08-2017 15-08-2019
Amerikaanse stierkikker (Lithobates catesbeianus, synoniem Rana catesbeiana) X
Lettersierschildpad (Trachemys scripta) X
Geelbuikschildpad (Trachemys scripta scripta) X
Geelwangschildpad (Trachemys scripta troostii) X
Roodwangschildpad (Trachemys scripta elegans) X

Invertebraten

Op de Unielijst sinds 03-08-2016 02-08-2017 15-08-2019
Aziatische hoornaar (Vespa velutina) X
Nieuw-Zeelandse landplatworm (Arthurdendyus triangulatus) X

Zoetwater invertebraten

Op de Unielijst sinds 03-08-2016 02-08-2017 15-08-2019
Californische rivierkreeft (Pacifastacus leniusculus) X
Chinese wolhandkrab (Eriocheir sinensis) X
Geknobbelde Amerikaanse rivierkreeft (Orconectus virilis) X
Gevlekte Amerikaanse rivierkreeft (Orconectus limosus) X
Marmerkreeft (Procambarus fallax f. virginalis) X
Rode Amerikaanse rivierkreeft (Procambarus clarkii) X

Vissen

Op de Unielijst sinds

03-08-2016 02-08-2017 15-08-2019
Amoergrondel (Percottus glenii) X
Blauwband (Pseudorasbora parva) X
Gestreepte koraalmeerval (Plotosus lineatus) X
Zonnebaars (Lepomis gibbosus) X