Aziatische tijgermug

De NVWA bestrijdt de Aziatische tijgermug als deze in Nederland opduikt. Hoe herkent u deze mug? Waar kunt u vondsten melden? Kunt u ziek worden na een steek? En hoe zorgt u ervoor dat deze mug zich niet kan vestigen en verspreiden?

Herkennen en melden

U heeft een mug gevonden en u wilt dat bij de NVWA melden? Controleer dan eerst of het een Aziatische tijgermug is.

Aziatische tijgermug, een zuiver zwart-witte mug met ongevlekte vleugels en voelsprieten die langer zijn dan de kop. De uiterste einden van de poten zijn wit. Er loopt een witte streep vanaf de kop bovenop de rug.

Figuur 1. Een tijgermug (Aedes albopictus). Rood omringd zijn de witte uiteinden van de achterpoten, de witte uiteinden van de palpen en de witte streep op de rug. Daarnaast is duidelijk te zien dat een tijgermug zwart/wit is gekleurd

Er komen in Nederland ruim 30 muggensoorten voor. Het is voor een leek niet gemakkelijk de tijgermug te onderscheiden van de hier normaal voorkomende muggensoorten. Ziet u een mug waarvan u vermoedt dat het een tijgermug is, controleer dan of het uiterlijk overeenkomt met onderstaande eigenschappen.

Hoe herkent u de tijgermug?

U herkent de tijgermug aan 3 kenmerken waarvan een aantal alleen goed zichtbaar zijn bij een vergroting, bijvoorbeeld met een loep (zie de rode cirkels op Figuur 1 en Figuur 2):

  1. de tijgermug is klein
  2. het lijfje van de tijgermug is zuiver zwart wit
  3. de uiterste einden van de achterpoten zijn wit
  4. de uiteinden van de palpen (monddelen bij de steeksnuit) zijn wit
  5. er loopt een witte streep vanaf de kop bovenop de rug

Doe de tijgermugcheck!

Beantwoord de volgende vragen:

een grote steekmug en Aziatische tijgermug naast elkaar op een 10 eurocent muntstuk

Figuur 2. Een grote steekmug (bovenste mug) en een tijgermug (onderste mug) op een 10 eurocent muntstuk. Rood omringt zijn de gevlekte vleugels van de grote steekmug en de uiteinden van de achterpoten van beide muggen (bruin bij de grote steekmug, en wit bij de tijgermug). Ook is op de foto duidelijk het verschil in grootte zichtbaar (de tijgermug is een stuk kleiner dan de grote steekmug).

Heeft de mug bruine, rode of gele tinten?

U hoeft niet te melden. De tijgermug is zuiver zwart-wit (zie Figuur 1).

Ziet u een mug met donkere vlekjes op de vleugels?

U hoeft niet te melden. De tijgermug heeft ongevlekte vleugels.

Heeft de mug voelsprieten die korter zijn dan de kop?

U hoeft niet te melden. De tijgermug heeft voelsprieten die langer zijn dan de kop (zie Figuur 1).

Is het lijfje groter dan een muntje van 10 eurocent?

U hoeft niet te melden. Een tijgermug is een opvallend kleine mug, een stuk kleiner dan de muggen die in Nederland van nature voorkomen. Het lijfje van een tijgermug is duidelijk kleiner dan een muntje van 10 eurocent  (zie Figuur 2).

Bestrijding van de Aziatische tijgermug

*Intro muziek speelt*

Beginplaat:
Een Aziatische tijgermug in uw wijk, wat nu?

Voice over van Wietse den Hartog:
Wij willen niet dat de Aziatische tijgermug zich vestigt in Nederland, omdat hij knokkelkoorts zou kunnen verspreiden.

Talking head Wietse den Hartog:
De Aziatische tijgermug komt in Nederland terecht...

Inserts:
Beelden van reizigers, autobanden en Lucky Bamboo's met welke de muggenlarven kunnen meekomen naar Nederland.

Voice over van Wietse den Hartog:
doordat hij onder andere meelift met mensen die uit het buitenland komen. Hij kan meeliften met tweedehands auto- of vliegtuigbanden maar het is ook mogelijk dat hij via Lucky Bamboo's meelift in de vorm van een eitje.

Inserts:
Close up shots van de Aziatische tijgermug.
 
De Aziatische tijgermug is te herkennen doordat hij helder zwart-wit gekleurd is. Het lichaam is kleiner dan een 10 eurocent-muntje en de vleugels hebben geen vlekjes.

Talking head Erik Aben:
Als u het vermoeden hebt dat u een tijgermug hebt gevonden kunt u het beste een melding maken naar de NVWA.

Inserts:
Een bewoner maakt een foto van de Aziatische tijgermug bij zijn caravan en vult het formulier in op zijn computer.

Voice over Erik Aben:
U kunt dan een foto maken van deze Aziatische tijgermug en een formulier van de website downloaden. Dit invullen en samen met de foto opsturen naar de NVWA.

Inserts:
Een inspecteur komt langs bij de bewoner en kijkt overal in de tuin voor eventuele muggen.

Als de NVWA een vermoeden heeft dat dit een Aziatische tijgermug is word je gebeld. Als het vermoeden bevestigd wordt gaat de inspecteur naar de bewoner toe om alles op te nemen en eventueel de mug mee te nemen.

Inserts:
Inspecteurs komen langs bij de bewoner om vallen neer te zetten in de tuin, om de larven van de Aziatische tijgermug te doden met korrels en volwassen muggen te vangen.

Voice over Wietse den Hartog:
Als we een positieve uitslag uit het lab ontvangen dan gaan we zorgen dat de Aziatische tijgermug bestreden wordt. De broedplekken die aanwezig zijn worden gekorreld met een middel. Dit middel is volledig onschadelijk voor alle zoogdieren en mensen in de omgeving en doodt alleen de larven van de steekmuggen. Daarnaast gaan wij ook op zoek naar adulte muggen. Er worden vallen geplaatst en we kijken zelf of er muggen rondvliegen.

Inserts:
De bewoner leegt potten en vazen in zijn tuin. Hij schrobt bloembakken en de drinkbank van de kippen schoon.

Voice over Erik Aben:
Gelukkig kunt u als burger heel veel doen. Door de broedplaatsen, onder andere bloempotten, regentonnen en overal waar water in kan blijven staan, één keer per week te legen. U kunt voor de winter alles waar water in staat goed schoonmaken met een borstel zodat de larven komend jaar als er water bij komt niet meer kunnen overleven.
Bestrijden doen we samen met u.

Eindplaat:
Ziet u een Aziatische tijgermug in uw wijk of woning, of twijfelt u?
Check dan de website van de NVWA en maak een melding:

www.nvwa.nl

Verwarring met andere muggensoorten

De grote steekmug (Culiseta annulata) wordt vaak verward met de tijgermug. De grote steekmug komt van nature voor in Nederland en vormt geen potentieel gevaar voor de volksgezondheid. Deze muggen overwinteren als volwassen mug vaak in verwarmde huizen en gebouwen.

Hoe onderscheidt u een grote steekmug (niet melden) met een tijgermug (wel melden)? Zie figuur 1 en 2.

  1. De grote steekmug is veel groter dan de tijgermug. De grote steekmug is even groot als een 10 eurocent muntstuk. Het lijfje van de tijgermug is duidelijk kleiner dan een muntje van 10 eurocent.
  2. De grote steekmug heeft bruine tinten. De tijgermug is duidelijk zwart met wit.
  3. De grote steekmug heeft vlekjes op de vleugels. De tijgermug heeft vleugels zonder vlekjes.
  4. De grote steekmug heeft gestreepte poten, waarvan de uiteinden donkerbruin zijn. De tijgermug heeft ook gestreepte poten, maar de uiteinden van de achterste poten zijn duidelijk wit.

Heeft u de tijgermugcheck gedaan en blijkt dat het geen tijgermug is? Kijk dan op soortenbank.nl welke soort het wel is.

Waar kunt u een vondst melden?

Mocht u een mug aantreffen waarvan u sterk vermoedt dat het om een tijgermug gaat, vergelijk deze dan eerst met die op de foto (bovenaan deze pagina).

Vertrouwt u het niet? Stuur dan een duidelijke foto plus uw gegevens naar ons; maak de foto bij voorkeur van een levende mug en tegen een lichte achtergrond.

Vondsten Aziatische tijgermug

De Aziatische tijgermug is in 2005 voor het eerst aangetroffen in Nederland. Wilt u weten waar de Aziatische tijgermug in Nederland is gevonden? Kijk dan op de pagina Vondsten.

Verspreiding

De Aziatische tijgermug (Aedes albopictus) komt oorspronkelijk uit Zuidoost-Azië. Via internationale transporten van bijvoorbeeld gebruikte autobanden en Lucky Bamboo-plantjes heeft de mug zich de afgelopen jaren verspreid over grote delen van de wereld. Ook spelen andere routes een rol bij de verspreiding van de Aziatische tijgermug. Tijgermuggen kunnen bijvoorbeeld ook Nederland bereiken als ongewenste meelifter met de auto of caravan. De tijgermug is inmiddels in grote delen van populaire vakantiegebieden, zoals Italië en de Middellandse zeekust van Spanje en Zuid-Frankrijk, alom aanwezig. Op de website van de European Centre for Disease Control (ECDC) kunt u de verspreiding van exotische muggen in Europa bekijken.

Ook kunnen eieren van de tijgermug overleven tijdens het transport en zo verplaatst worden over de wereld. De eitjes van de tijgermug kunnen goed droge en koude (ook vorst) periodes overleven. Als ze na zo’n periode weer in contact komen met water, komen ze alsnog uit.

Kleine hoeveelheden water zijn voldoende als broedplaats. De tijgermug legt bijvoorbeeld eitjes in kleine bakjes met stilstaand water zoals bloempotten, emmertjes en vaasjes. Ook gebruikte banden, dakgoten en regentonnen waar water in staat, zijn geschikte broedplaatsen. Grote wateroppervlakten zoals sloten, kanalen en plassen zijn dat niet.

Overdracht van ziekten

De Aziatische tijgermug steekt met name overdag. Soms worden die steken als pijnlijk ervaren. De steken zelf kunnen vervelend zijn, maar vormen geen risico voor de volksgezondheid. Risico voor de volksgezondheid wordt veroorzaakt doordat de tijgermuggen bepaalde tropische infectieziekten kunnen overbrengen. De kans dat de tijgermuggen die tot nu toe in Nederland zijn aangetroffen virussen van die infectieziekten, zoals dengue (knokkelkoorts) en chikungunya kunnen overdragen is echter op dit moment te verwaarlozen. Meer informatie hierover is te vinden op de website van het RIVM.

Bestrijding

Om te voorkomen dat invasieve exotische muggen zich vestigen in Nederland, worden ze bestreden. De NVWA voert deze bestrijding uit. De bestrijding bestaat uit een combinatie van het verwijderen of onklaar maken van broedplaatsen en het lokken van volwassen muggen door gebruik te maken van speciale vallen. Indien broedplaatsen niet verwijderd kunnen worden, wordt gebruikt gemaakt van biologische korrels, waar alleen de larven van steekmuggen van dood gaan. Heel soms wordt gebruik gemaakt van een insecticide om volwassen muggen te doden, bijvoorbeeld als op een bandenbedrijf volwassen muggen zijn gevonden.

Omdat steeds meer tijgermuggen (die bijvoorbeeld meegekomen zijn vanaf het vakantie adres) gevonden worden rondom huizen, is het belangrijk dat tijgermug meldingen zo snel mogelijk worden doorgegeven aan de NVWA. Ook is het van belang dat potentiële broedplekken, zoals bloempotten, emmertjes en vaasjes en dakgoten, droog en schoon gehouden worden. Bloempotten, emmers en vaasjes kunnen bijvoorbeeld als ze niet worden gebruikt, binnen worden gezet. Ook kunnen ze op de kop gezet worden zodat er geen regenwater in kan blijven staan. Regentonnen kunnen goed afgedekt worden, bijvoorbeeld met horrengaas. De NVWA heeft een folder ontwikkeld waarin alle informatie over bestrijding op een rij staat. 

Andere exotische muggen

Naast de Aziatische tijgermug (Aedes albopictus) worden soms ook andere exotische muggen aangetroffen in Nederland, zoals de gelekoortsmug (Aedes aegypti) en Aedes flavopictus. Bekijk voor meer informatie de pagina Vondsten.