Ringrot bij aardappelen

Ringrot is een quarantaineziekte die veroorzaakt wordt door een bacterie.  Voor zover bekend worden alleen aardappelen aangetast.  Het is onze taak besmettingen met ringrot te onderzoeken. Met ringrot besmette partijen aardappelen moeten worden vernietigd.

Bent u handelaar of teler van pootgoed en/of consumptie- of zetmeelaardappelen? Dan kunt u te maken krijgen met de bacterieziekte ringrot. U kunt risico’s op en besmetting verkleinen door het aankopen van pootaardappelen bij een bedrijf dat deelneemt aan het PCC Hygiëneprotocol Ringrot. Uiteraard is het belangrijk dat u zelf ook dit hygiëneprotocol toepast en deelneemt aan de regeling. Op deze pagina's vindt u informatie over hygiënemaatregelen, het toetsen op ringrot en de maatregelen bij besmetting met ringrot.

Verkleinen risico’s

Bij de vondsten van ringrot uit het recente verleden valt op dat betrokken pootgoedtelers en handelaren grote risico's hebben genomen. Belangrijke lessen van de ringrotvondsten uit het recente verleden zijn:

  • Pootgoedteelt gaat niet samen met snijden van pootgoed. Door snijden worden eventuele lichte, latente besmettingen 'opgeblazen'.
  • Pootgoedtelers moeten geen partijen van derden op het bedrijf toelaten voor opslag en/of sorteren, verpakken en dergelijke. Dit geldt ook voor centrale opslag- en verwerkingsbedrijven die zowel pootgoed als andere aardappelen verwerken. Alleen met toepassing van een strikt hygiëneprotocol kan op deze bedrijven het risico tot acceptabele proporties worden teruggebracht.
  • Gebruik van illegaal vermeerderd 'pootgoed' vormt een groot risico voor de gehele aardappelketen.
  • Los vervoer van pootgoed is alleen verantwoord als de onderlossers worden gereinigd en ontsmet na vervoer van consumptieaardappelen en risicopartijen.
  • Een structurele aanpak vraagt om inzet van alle schakels in de keten. Opdrachten vanuit handelaren en telers aan centrale verwerkingsbedrijven en transporteurs moet alleen gegund worden aan bedrijven die aantoonbaar hygiënisch werken. 

Structurele aanpak

Voor elk van de hiervoor genoemde lessen zijn structurele verbeteringen doorgevoerd. Voor pootgoedbedrijven en pootgoedteelt (inclusief ATR en TBM) geldt een snijverbod. Toezichthouders hebben de handhaving van regels met betrekking tot gebruik goedgekeurd pootgoed aangescherpt.

Sectororganisatie en bedrijven in de keten hebben een hygiëneprotocol ontwikkeld het PCC Hygiëneprotocol ringrot. Dit protocol omvat hygiëneregels voor handelaren in pootgoed, pootgoedtelers, centrale verwerkingsbedrijven, transporteurs en wasbedrijven voor vrachtauto’s.

Als aardappelteler kunt u met enkele hygiënemaatregelen al veel bereiken, ook als u in een klein samenwerkingsverband van aardappeltelers machines en faciliteiten deelt. De belangrijkste uitdaging is om te zorgen dat uw machines, kisten en andere faciliteiten niet in contact komen met “vreemde aardappelen”.

Intensievere integrale toets

In de integrale bruin- en ringrottoetsing van pootgoed wordt rekening gehouden met het risico op introductie en verspreiding van ringrot. De gangbare intensiteit van bemonstereren van pootaardappelen is één monster per partij. Bij een verhoogd risico geldt een intensiteit van een monster per 25 ton. Meer informatie op pagina toetsing.

Ingrijpende maatregelen na een vondst

Als op uw bedrijf een ringrotbesmetting is vastgesteld, gelden de volgende maatregelen:

  • U mag in het eerstvolgende teeltjaar geen pootgoed telen op uw eigen bedrijf. 
  • U mag uw eigen machines, apparatuur en bewaarruimten voor de aardappelteelt niet gebruiken voor de teelt van pootaardappelen in het eerst volgende teeltjaar.
  • U mag besmet verklaarde kisten niet gebruiken voor opslag van pootaardappelen.  

U zou deze kisten mogen gebruiken voor andere aardappelen en andere producten na een effectieve ontsmetting. Op dit moment is er echter nog geen methode die effectief is tegen ringrot. 

Gebruik goedgekeurd pootgoed

Een aspect van beter toezicht op gebruik van goedgekeurd pootgoed is dat u voor de volledig hoeveelheid uitgeplant pootgoed moet kunnen aantonen, dat het pootgoed goedgekeurd is. Dit geldt voor alle vormen van aardappelteelt. Bewaar dus zorgvuldig alle certificaten en keuringsbewijzen. U bent wettelijk verplicht de nummers van de label- en verzamelcertificaten te registreren in uw administratie. Meer informatie op pagina 'toezicht op gebruik van pootgoed'.