Ringrot

De NVWA onderzoekt ringrotbesmettingen en vernietigt met ringrot besmette planten. Deze schadelijke plantenziekte kan voorkomen op aardappelen.

Bent u handelaar of teler van pootgoed en/of consumptie- of zetmeelaardappelen? Dan kunt u te maken krijgen met de bacterieziekte ringrot. U kunt risico’s op en besmetting verkleinen door het aankopen van pootaardappelen bij een bedrijf dat deelneemt aan het PCC Hygiëneprotocol Ringrot. Uiteraard is het belangrijk dat u zelf ook dit hygiëneprotocol toepast en deelneemt aan de regeling. Op deze pagina's vindt u informatie over hygiënemaatregelen, het toetsen op ringrot en de maatregelen bij besmetting met ringrot.

Verkleinen risico’s

Bij de vondsten van ringrot uit het recente verleden valt op dat betrokken pootgoedtelers en handelaren grote risico's hebben genomen. Belangrijke lessen van de ringrotvondsten uit het recente verleden zijn:

  • Pootgoedteelt gaat niet samen met snijden van pootgoed. Door snijden worden eventuele lichte, latente besmettingen 'opgeblazen'.
  • Pootgoedtelers moeten geen partijen van derden op het bedrijf toelaten voor opslag en/of sorteren, verpakken en dergelijke. Dit geldt ook voor centrale opslag- en verwerkingsbedrijven die zowel pootgoed als andere aardappelen verwerken. Alleen met toepassing van een strikt hygiëneprotocol kan op deze bedrijven het risico tot acceptabele proporties worden teruggebracht.
  • Gebruik van illegaal vermeerderd 'pootgoed' vormt een groot risico voor de gehele aardappelketen.
  • Los vervoer van pootgoed is alleen verantwoord als de onderlossers worden gereinigd en ontsmet na vervoer van consumptieaardappelen en risicopartijen.
  • Een structurele aanpak vraagt om inzet van alle schakels in de keten. Opdrachten vanuit handelaren en telers aan centrale verwerkingsbedrijven en transporteurs moet alleen gegund worden aan bedrijven die aantoonbaar hygiënisch werken. 

Structurele aanpak

Voor elk van de hiervoor genoemde lessen zijn structurele verbeteringen doorgevoerd. Voor pootgoedbedrijven en pootgoedteelt (inclusief ATR en TBM) geldt een snijverbod. Deze heeft sinds 2015 een wettelijke status. Toezichthouders hebben de handhaving van regels met betrekking tot gebruik goedgekeurd pootgoed aangescherpt.

Sectororganisatie en bedrijven in de keten hebben een hygiëneprotocol ontwikkeld het PCC Hygiëneprotocol ringrot. Dit protocol omvat hygiëneregels voor handelaren in pootgoed, pootgoedtelers, centrale verwerkingsbedrijven, transporteurs en wasbedrijven voor vrachtauto’s.

Als aardappelteler kunt u met enkele hygiënemaatregelen al veel bereiken, ook als u in een klein samenwerkingsverband van aardappeltelers machines en faciliteiten deelt. De belangrijkste uitdaging is om te zorgen dat uw machines, kisten en andere faciliteiten niet in contact komen met “vreemde aardappelen”.

Intensievere integrale toets

In de integrale bruin- en ringrottoetsing van pootgoed wordt rekening gehouden met het risico op introductie en verspreiding van ringrot. De gangbare intensiteit van bemonstereren van pootaardappelen is één monster per partij. Bij een verhoogd risico geldt een intensiteit van een monster per 25 ton. Meer informatie op pagina toetsing.

Maatregelen na een vondst

Per teeltjaar 2013/2014 gelden strengere maatregelen op een bedrijf waar een ringrotbesmetting is vastgesteld. Het getroffen bedrijf mag in het opvolgende teeltjaar geen pootgoed telen op het eigen bedrijf. Dit verbod bestond al langer voor het gebruik van eigen percelen. Per 2013/2014 mogen ook de eigen apparatuur en voorzieningen voor de aardappelteelt niet meer gebruikt worden voor de teelt van pootaardappelen in het eerst volgende teeltjaar.

De NVWA hanteert per seizoen 2012 een verbod op het gebruik van besmet verklaarde kisten voor opslag van pootaardappelen. De kisten mogen na ontsmetting wel gebruikt worden voor andere aardappelen en andere producten. Deze maatregel blijft gelden totdat er bewijs is dat de ontsmettingsmethode (middel en wijze van aanwending) effectief is.

Meer informatie over maatregelen bij import van aardappelen uit Polen (pagina Import plantmateriaal).

Gebruik goedgekeurd pootgoed

Een aspect van beter toezicht op gebruik van goedgekeurd pootgoed is dat u voor de volledig hoeveelheid uitgeplant pootgoed moet kunnen aantonen, dat het pootgoed goedgekeurd is. Dit geldt voor alle vormen van aardappelteelt. Bewaar dus zorgvuldig alle certificaten en keuringsbewijzen. U bent wettelijk verplicht de nummers van de label- en verzamelcertificaten te registreren in uw administratie. Meer informatie op pagina 'toezicht op gebruik van pootgoed'.

Zie ook