Is door de NAK op uw bedrijf een besmetting met AM geconstateerd? Wij zullen dan uw perceel besmet verklaren. U moet direct al starten met het schoonmaken van machines en het informeren van eventuele huurders. Maak snel een (aangepast) plan voor uw teelten en de bestrijding van AM. Houd ook rekening met andere zaken, zoals de beperkingen aan de afzet van aardappelen. We trekken de besmetverklaring in als u aan alle voorwaarden voldoet.
Stappenplan
Volg onderstaande stappen. Hier ziet u in het kort wat uw verplichtingen en mogelijkheden zijn als uw terrein besmet is verklaard. Op de pagina's waar we naar verwijzen vindt u meer uitleg.
Bekijk afbakening van het terrein
In de brief ‘beschikking aardappelmoeheid besmet terrein’ staat voor welke perceelsgedeelte(n) maatregelen gelden. Kijk goed welk deel van uw perceel door ons besmet is verklaard.
Reinig machines
Hygiëne is erg belangrijk om verspreiding via aanhangende grond te voorkomen. U moet daarom machines en werktuigen reinigen na het werken op een besmet verklaard terrein. Ook loonwerkers op uw terrein moeten zich hieraan houden.
Volg de teeltverboden
U mag de volgende producten niet telen op het besmet verklaarde terrein:
- pootaardappelen (NAK, ATR en TBM)
- plantmateriaal van aubergine en tomaat
- consumptie- en zetmeelaardappelen, tenzij voldoende resistent
U moet op het besmet verklaarde terrein een maatregel nemen om AM te bestrijden en om verspreiding tegen te gaan. U heeft binnen het Nederlandse controleprogramma meerdere maatregelen waar u uit kunt kiezen. Plan de teelt van een hoog resistent aardappelras of neem een van de andere geaccepteerde bestrijdingsmaatregelen en meld deze. Bekijk ook de detailinformatie in het document Toelichting op bestrijdingsmaatregelen aardappelmoeheid.
Gebruik hoog resistent ras
Het gebruik van een hoog resistent aardappelras is de meest gebruikte methode om de besmetting in de bodem te verlagen. Kies rassen met een hoge resistentiescore (8 of 9) voor de specifieke aaltjespopulatie (soort en pathotype) op uw perceel. Let op dat sommige populaties inmiddels eerdere resistenties doorbreken, wat een alerte rassenkeuze vereist.
Inundeer het besmette deel van het perceel
Onder water zetten (inundatie) is een zeer effectieve methode om aardappelmoeheid en veel andere plantenparasitaire nematoden te bestrijden.
Plant lokgewassen
Overweeg het gebruik van lokgewassen. U kunt kiezen tussen raketblad (Solanum sisymbriifolium) en 40 dagenteelt van hoog resistente aardappelen. Door de aardappelen te doden voordat zich nieuwe cysten kunnen vormen, kunt u de vermeerdering van aaltjes beperken.
Let op: Hiervoor gelden specifieke regels en ontheffingen. Vanaf 2026 is het inzetten van aardappelen als lokgewas niet langer opgenomen als subsidiabele eco-activiteit in de eco-regeling.
Biologische grondontsmetting
Voer een biologische grondontsmetting uit. Dit is een methode om schadelijke bodemorganismen te doden door plantaardig materiaal in de bodem onder zuurstofarme omstandigheden af te breken.
Teel 6 of meer jaar geen aardappelen
Teel minimaal 6 jaar geen aardappelen op het besmet verklaarde terrein. Hiervan hoeft u geen melding te doen. Na deze 6 jaar mag u een grondonderzoek aanvragen.
Alternatief: neem een beheersmaatregel
U heeft de mogelijkheid om de bestrijding van aardappelmoeheid uit te stellen. U kiest dan voor beheersing.
U heeft binnen het Nederlandse controleprogramma voor AM een aantal mogelijkheden voor de teelt van consumptie- of fabrieksaardappelen op het besmette terrein. U mag dan op een besmet terrein een aardappelras telen met een resistentie van score 7 of lager.
Plan de teelt van een hoog resistent aardappelras of neem een van de andere geaccepteerde bestrijdingsmaatregelen. U geeft vervolgens aan ons door welke bestrijdingsmaatregel u heeft genomen. Dit doet u met het formulier melden bestrijdingsmaatregel aardappelmoeheid.
Deze melding is nodig om voor de verkorte wachtperiode (0 of 3 jaar) in aanmerking te komen. De wachtperiode heeft betrekking op het recht van bemonstering van het besmette terrein. Alleen na bemonstering heffen wij de besmetverklaring op (met vrije uitslag). U mag dan weer pootgoed telen op het terrein.
Voor de traceerbaarheid moet u bijhouden welke aardappelrassen u op uw bedrijf heeft geteeld, welk ras waar, en wat u vanaf de oogst met de aardappelen heeft gedaan.
Zet alleen af naar erkende verwerkers
U mag geoogste aardappelen van besmet verklaard terrein alleen afzetten aan een erkende verwerker van aardappelen. Deze verwerkers zorgen ervoor dat aanhangende grond (tarragrond) en plantenresten niet ongecontroleerd in de landbouw wordt afgezet. De erkende aardappelverwerkers kunt u opzoeken in een register.
In de volgende gevallen hoeft u niet te leveren aan erkende verwerkers:
- aardappelen die u rechtstreeks verkoopt aan consumenten
- aardappelen die u direct aan een veehouder levert voor gebruik als veevoer
Er gelden 3 verschillende wachtperioden. Deze zijn afhankelijk van de maatregelen die u neemt. Bemonstering op een besmet terrein is alleen toegestaan als de voorgeschreven wachtperiode is verstreken. Bekijk hoe u de wachtperiode berekent.
Heeft u bij de teelt van pootaardappelen bestrijdingsmaatregelen genomen of heeft u op het terrein 6 jaar geen aardappelen geteeld? Zodra de wachttijd is verstreken heeft u recht op bemonstering van het besmette terrein.
Deze bemonstering moet u via een officiële AM-monstername laten uitvoeren door de NAK of BKD. Hiermee toont u aan dat de grond vrij is van cysten.
Uw maatregel en het verstrijken van de wachttermijn geeft geen garantie dat er daadwerkelijk geen (levende) besmetting meer aanwezig is.
De NVWA ontvangt de uitslag van de bemonstering van een besmet terrein van de NAK. Afhankelijk van de uitslag zullen we de besmetverklaring opheffen en het terrein vrijgeven, of de besmetverklaring aanpassen. Als houder van de besmetverklaring hoeft u hiervoor geen actie te ondernemen. Wij nemen contact met u op. Lees hoe dit verloopt.
Is er een nieuwe vondst bij bemonstering van een besmet terrein. Bekijk wat de gevolgen zijn. En bepaal opnieuw uw aanpak.
Bent u eigenaar of langdurig gebruiker van landbouwgrond en gaat u dit verhuren of verkopen? Of wilt u uw terrein beschikbaar stellen voor tarragrond van aardappelverwerkende bedrijven? Bekijk aan welke regels u zich moet houden.
Voor aardappelmoeheid doen we steekproefsgewijs inspecties. Jaarlijks bepalen we opnieuw welk toezicht we met welke intensiteit uitvoeren. U kunt geselecteerd worden voor een inspectie.
Bij een inspectie kunnen we kijken naar :
- uw administratie en alle maatregelen (in de winterperiode)
- de uitvoering van door u gemelde bestrijdingsmaatregelen in het veld
- het schoonmaken van machines in het veld
Ook de NAK let bij haar werkzaamheden op de naleving van maatregelen, die samenhangen met de besmetverklaring voor aardappelmoeheid.
Bij overtredingen treden we op. In ons interventiebeleid leest u wat we dan doen.
Schematisch overzicht
In onderstaande afbeelding ziet u de stappen die mogelijk zijn richting het opheffen van maatregelen.
Stroomschema van proces richting opheffen van maatregelen